Unitree noteert voor $50 miljard, maar vraag naar robots blijkt deels kunstmatig

De Chinese robotmaker Unitree Robotics ging deze week naar de beurs in Shanghai en zag de koers met liefst 629 procent stijgen. Aan het einde van de handelsdag stond de winst nog op 460 procent, meldt persbureau Bloomberg. Het in Hangzhou gevestigde bedrijf haalde 6,1 miljard yuan op, omgerekend zo'n 904 miljoen dollar, en is daarmee de eerste beursgenoteerde maker van humanoïde robots op het Chinese vasteland. De slotkoers waardeert Unitree op ongeveer 50 miljard dollar.

Trainingscentra kopen robots én verkopen de data terug

Achter die koerssprong schuilt een constructie die sterk lijkt op het circulaire verdienmodel waarvoor de Amerikaanse AI-industrie recent kritiek kreeg, schrijft de Financial Times. Een groot deel van de Chinese humanoïde robots wordt namelijk verkocht aan door de staat gesteunde trainingscentra. Daar leren mensen de robots fysieke taken aan via teleoperatie: ze besturen de machine op afstand en laten die de bewegingen na-apen. De verzamelde bewegingsdata wordt vervolgens teruggekocht door dezelfde fabrikanten die de robots verkochten. Lokale overheden en robotmakers financieren de centra vaak samen.

Analist Poe Zhao noemt dit een vervaging van de grens tussen echte marktvraag en vraag die binnen een door beleid gesteund ecosysteem wordt gecreëerd. Onderzoeksbureau Interact Analysis telde in juni al meer dan negentig van dit soort centra. Voor de trainingsdata van een robotdansje van vijf minuten kan tot 1 miljoen yuan (zo'n 148.000 dollar) worden neergelegd. Bij robotmaker Leju kwam 45 procent van de verkoop van het vlaggenschipmodel via deze trainingscentra. Bij Unitree was dat nog opvallender: in de eerste negen maanden van 2025 kwam bijna driekwart van de omzet uit onderwijs en onderzoek.

Twijfels over de waardering

Marco Wang van Interact Analysis relativeert de waarde van al die trainingsdata. De robots werken niet in echte, ongecontroleerde omgevingen, waardoor de data niet volledig bruikbaar is. Een manager van een trainingscentrum stelt dat van elke acht trainingsuren er maar twee tot drie écht te gebruiken zijn.

Ook de beursgang zelf roept vragen op. Unitree wordt gewaardeerd op 35,89 keer de omzet, tegenover ongeveer 20 keer bij branchegenoten in Hongkong. "Er is duidelijk geen fundamentele basis voor deze koerssprong", zegt Vey-Sern Ling van Union Bancaire Privée tegen de Financial Times. Vroege investeerders zoeken volgens de krant nu al naar een uitweg.

Het patroon doet denken aan de investeringen van chipgigant Nvidia in AI-bedrijven, vergelijkbaar met de financieringsconstructies achter de bouw van AI-datacenters in de Verenigde Staten, onder meer voor een nieuw datacenter van OpenAI in Ohio waar Nvidia als garantsteller optreedt. Critici zien hierin vraag die zichzelf in stand houdt en de werkelijke omvang van de markt opblaast. Nvidia-topman Jensen Huang stelt juist dat dit soort investeringen nodig zijn om de snelle groei van jonge bedrijven te voeden. Ook de Chinese overheid lijkt zo te denken en duwt de sector hard vooruit: ongeveer 20 procent van Unitrees beursgang ging naar strategische investeerders, onder wie AI-bedrijf DeepSeek. Voorstanders wijzen naar elektrische auto's en zonnepanelen, sectoren waarin China wereldwijd de dienst uitmaakt nadat door de staat gestimuleerde vraag ze ooit op gang bracht.