Archer koopt rivaal Wisk Aero van Boeing na jarenlange rechtszaak

Archer Aviation heeft een deal gesloten om Wisk Aero volledig over te nemen van Boeing. Ook twee andere Boeing-dochters gaan mee in de transactie: SkyGrid, een bedrijf dat software maakt voor digitaal luchtruimbeheer, en dronefabrikant Insitu. Boeing krijgt in ruil nieuwe aandelen Archer, goed voor 19,75 procent van het aantal uitstaande aandelen vlak vóór het sluiten van de deal. Na afronding houdt Boeing daarmee circa 16,5 procent van Archer in handen, blijkt uit een deze week gepubliceerde beursmelding.

De overname is opmerkelijk omdat Archer en Wisk elkaar jarenlang als vijanden beschouwden. Beide bedrijven ontwikkelen eVTOL-toestellen: elektrische vliegtuigen die verticaal kunnen opstijgen en landen, vergelijkbaar met een helikopter maar dan stiller en met minder uitstoot. In april 2021 klaagde Wisk Archer aan wegens wat het omschreef als "brutale diefstal" van vertrouwelijke informatie en bedrijfsgeheimen. Archer diende op zijn beurt een tegenclaim in van 1 miljard dollar. Na twee jaar juridisch getouwtrek troffen de bedrijven in 2023 een ongebruikelijke schikking: de rechtszaken werden ingetrokken, en Wisk werd de exclusieve leverancier van autonome vliegtechnologie voor Archer. Archer gaf Wisk destijds ook een optie om ruim 13 miljoen eigen aandelen te kopen voor een symbolische cent per stuk.

Van Kittyhawk tot Boeing-dochter

Wisk Aero heeft een lange voorgeschiedenis. Het bedrijf ontstond uit Kittyhawk, een elektrisch-vliegtuigenstartup geleid door Sebastian Thrun, medeoprichter van Google's moonshot-lab X, en gefinancierd door Google-oprichter Larry Page. Kittyhawk werkte aan meerdere vliegtuigen, waaronder de eenpersoons Flyer en de geheime Heaviside. Het meest succesvol was echter het Cora-programma: een autonome, tweepersoons luchttaxi. Cora werd eind 2019 afgesplitst in een joint venture met Boeing en kreeg de naam Wisk. Boeing investeerde vervolgens fors door, met onder meer 450 miljoen dollar begin 2022, en nam Wisk in 2023 volledig over. Kittyhawk zelf hield in september 2022 op te bestaan.

Archer breidt uit naar defensie

Archer, opgericht in 2018 in Californië, ging in 2021 naar de beurs via een fusie met een lege beurshuls (SPAC). Het bedrijf richtte zich aanvankelijk vooral op een netwerk van luchttaxi's, maar breidde de afgelopen jaren fors uit. Zo werd twee jaar geleden het defensieprogramma Archer Defense opgezet, mede gefinancierd met een kapitaalronde van 430 miljoen dollar eind 2024. In 2025 haalde het bedrijf nog eens 300 miljoen dollar op bij institutionele investeerders als BlackRock en Wellington. Archer sloot bovendien een exclusieve samenwerking met wapenfabrikant Anduril om een hybride, deels op gas en deels elektrisch aangedreven kantelrotorvliegtuig te ontwikkelen voor militaire toepassingen.

Ondertussen zet Archer ook stappen met zijn burgertoestel Midnight. Eerder deze maand voltooide het bedrijf een bemande vlucht heen en terug tussen Salinas Municipal Airport en Monterey Regional Airport. Die test moet de weg vrijmaken voor operationele vluchten later dit jaar, in het kader van het Amerikaanse eVTOL Integration Pilot Program van het Witte Huis. Met de overname van Wisk, SkyGrid en Insitu voegt Archer in één klap autonome vliegtechnologie, luchtruimsoftware en dronekennis aan zijn portfolio toe.