Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Kweekvlees bevat minder allergenen, maar mogelijk meer risico bij alfa-gal
Onderzoekers vergeleken voor het eerst de allergene eiwitten in gekweekt rundvlees met die van een gewone biefstuk. Het gekweekte vlees bevat minder van de bekende vleesallergenen, maar wekt juist sterkere reacties op bij mensen met een allergie voor het suikermolecuul alfa-gal, dat kan ontstaan na een tekenbeet.
Minder klassieke allergenen
Een team onder leiding van Laura Domigan en Renwick Dobson onderzocht spiercellen van mannelijke koeien — zogeheten myoblasten — die in het laboratorium waren opgekweekt tot kweekvlees. Ze vergeleken de eiwitsamenstelling van deze gekweekte cellen met die van een gewone biefstuk. De cellen kwamen van het Nieuw-Zeelandse bedrijf Opo Bio Aotearoa, waarvan enkele onderzoekers ook mede-oprichter of aandeelhouder zijn.
Tijdens het kweken vermenigvuldigen spiercellen zich via celproliferatie tot een dichte massa. Dat proces verloopt anders dan in een levend dier, waardoor de cellen andere hoeveelheden van bepaalde eiwitten aanmaken. De meeste bekende vleesallergenen kwamen in gelijke of lagere concentraties voor in de gekweekte cellen dan in de biefstuk. Drie eiwitten die niet officieel als vleesallergeen gelden volgens de Wereldgezondheidsorganisatie, maar wel reageren met het afweereiwit immunoglobuline E (IgE), kwamen juist in hogere hoeveelheden voor.
Om te testen wat dat in de praktijk betekent, gebruikten de onderzoekers bloedmonsters van mensen met een bekende vleesallergie. Bij hen bond IgE minder sterk aan zowel onverteerde als verteerde gekweekte cellen dan aan gewone biefstuk, in lijn met de lagere allergeenwaarden die eerder waren gemeten.
Alfa-gal: een ander verhaal
Voor mensen met een alfa-gal-allergie pakte de uitkomst anders uit. Alfa-gal is een suikermolecuul dat van nature voorkomt in rood vlees. Sommige mensen ontwikkelen er een allergie voor na een beet van de zogeheten lone star tick, vooral in de Verenigde Staten. Bloedmonsters van twee alfa-gal-gevoelige proefpersonen reageerden juist sterk op de gekweekte cellen. Volgens de onderzoekers kan dat komen doordat er in gekweekte cellen relatief meer eiwitten met alfa-gal-moleculen zitten dan in gewoon vlees.
De resultaten laten dus een gemengd beeld zien: minder risico voor mensen met een klassieke vleesallergie, maar mogelijk meer risico voor de kleinere groep met een alfa-gal-allergie. Volgens hoofdonderzoeker Dobson toont de studie vooral aan dat voedselveiligheidsonderzoek naar kweekvlees niet zomaar kan uitgaan van dezelfde allergenen als bij regulier vlees.
Vervolgonderzoek nodig
De studie werkte met gekweekte cellen, niet met een compleet eindproduct zoals een kweekvleesburger. De onderzoekers willen de tests daarom uitbreiden naar afgewerkte producten, naarmate de opschaling van kweekvlees verder vordert. Het onderzoek werd mede gefinancierd door het Riddet Institute, Food Transitions 2050, het Biomolecular Interaction Centre en het Nederlandse ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dobson benadrukt dat wetenschappers, toezichthouders en clinici moeten samenwerken om kweekvlees zowel veilig als geaccepteerd te maken door het publiek.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze studie laat zien dat kweekvlees niet zomaar hetzelfde allergierisico heeft als gewoon vlees: op sommige punten is het veiliger, op andere juist niet. Voor de toelating van kweekvlees op de markt betekent dit dat toezichthouders eigen, specifieke allergietests nodig hebben in plaats van te vertrouwen op kennis over regulier vlees. Dat kan het goedkeuringsproces vertragen, maar vergroot uiteindelijk wel de voedselveiligheid voor consumenten met een vleesallergie.
- Myoblast
- Een onrijpe spiercel die zich kan delen en later uitgroeit tot spierweefsel; dit type cel wordt gebruikt om kweekvlees te maken.
- Alfa-gal
- Een suikermolecuul in rood vlees waarvoor mensen na een tekenbeet een allergie kunnen ontwikkelen, met vertraagde en soms heftige reacties na het eten van vlees.
- Immunoglobuline E (IgE)
- Een antilichaam dat het afweersysteem aanmaakt bij een allergische reactie; hoe sterker IgE aan een eiwit bindt, hoe groter het risico op allergieklachten.
- Celproliferatie
- Het proces waarbij cellen zich delen en vermenigvuldigen, essentieel om in het lab genoeg spierweefsel voor kweekvlees te kweken.
- Opschaling
- De stap van kleinschalig laboratoriumonderzoek naar productie op grotere, commercieel bruikbare schaal.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
