Zelfrijdende elektrische bus rijdt nu rond de Efteling zonder chauffeur

Bezoekers van de Efteling kunnen sinds 12 augustus gratis meerijden met een bus zonder chauffeur. Het voertuig, de e-ATAK van de Turkse fabrikant Karsan, rijdt een vaste route van zes kilometer tussen de hoofdingang van het park, het Wonderhotel en enkele tussenstops. De bus is ook toegankelijk voor rolstoelgebruikers en wordt gezamenlijk geëxploiteerd door Karsan en vervoersbedrijf Arriva.

Het gaat om de eerste keer dat een autonome bus toestemming krijgt om op de openbare weg in de Nederlandse provincie Noord-Brabant te rijden. Karsan noemt het een belangrijke stap: het bedrijf reed eerder al met een zelfrijdende shuttle op Rotterdam The Hague Airport, maar dat gebeurde op een afgesloten luchthaventerrein. Bij de Efteling deelt de bus voor het eerst de weg met gewoon verkeer.

Wat betekent Level 4 precies?

De bus valt onder wat de autobranche Level 4-autonomie noemt. Dat betekent dat het voertuig zichzelf kan besturen zonder dat een mens ingrijpt, maar alleen binnen een streng afgebakend gebied en onder vooraf bepaalde omstandigheden, zoals een vaste route, toegestane weersomstandigheden en een maximumsnelheid. Buiten die grenzen kan de bus niet zelfstandig rijden, in tegenstelling tot een menselijke chauffeur die overal terechtkan. De onderliggende autonomiestack, de software die sensoren uitleest en rijbeslissingen neemt, komt van het eveneens Turkse techbedrijf ADASTEC. Karsan levert het voertuig zelf.

Onduidelijk is nog of er standaard een medewerker aan boord zit die kan ingrijpen, of dat de bus wordt gevolgd door een afstandsoperator die op afstand kan bijsturen bij problemen. Bij vergelijkbare pilots elders in Europa is dat vaak nog wel het geval, zeker in de beginfase van een publieke proef.

Groot podium voor de technologie

De Efteling trekt jaarlijks miljoenen bezoekers, wat de proef tot een van de grootste praktijktests voor deze technologie in Europa maakt. Karsan-directeur Utku Ayyarkın noemt de selectie voor het pretpark een bewijs van de volwassenheid van de techniek en het vertrouwen van partners. Volgens hem wil het bedrijf een voortrekkersrol spelen in de bredere invoering van autonoom openbaar vervoer, vooral in Europa.

Voor Nederland is het de tweede autonome busdienst in korte tijd, na de shuttle op de luchthaven bij Rotterdam. Of de proef bij de Efteling zich uitbreidt naar drukkere, minder voorspelbare wegen, is nog niet bekend. Dat blijft voorlopig de grootste horde voor Level 4-voertuigen: goed presteren op een vaste, rustige route is iets anders dan meedraaien in het normale verkeer.