Europeanen wantrouwen kweekvlees en zuivel uit precisiefermentatie, blijkt uit groot onderzoek

Bijna 20.000 consumenten in 18 Europese landen werden in juli en augustus 2025 ondervraagd voor het TrustTracker-onderzoek van de EIT Food Consumer Observatory. De resultaten, gepubliceerd in het rapport 'Trust in innovation: Between familiarity and fear', laten een tweeledig beeld zien. De algemene openheid voor voedselinnovatie steeg van 28 procent in 2024 naar 31 procent in 2025. Toch blijft minder dan een derde van de Europeanen bereid om onbekende voedselproducten te proberen. Voor specifieke technologieën zoals kweekvlees en precisiefermentatie daalde de bereidheid juist.

Vertrouwen als sleutel tot acceptatie

Het onderzoek toont aan dat vertrouwen in het voedselsysteem de belangrijkste voorspeller is van acceptatie. Onder consumenten met veel vertrouwen staat 38 procent open voor innovatie, tegenover slechts 6 procent bij mensen met weinig vertrouwen. Dat patroon houdt ook stand bij mensen die gezondheid of duurzaamheid belangrijk vinden. Bij consumenten met een sterke intentie om gezond te eten loopt de bereidheid om nieuwe technologieën te proberen op tot 32 procent bij hoog vertrouwen, tegenover 8 procent bij laag vertrouwen. Voor duurzaamheidsbewuste consumenten is die verhouding 35 tegenover 10 procent. Volgens de onderzoekers is duurzaamheid een sterkere motivator voor acceptatie dan gezondheid alleen, al blijft vertrouwen in beide gevallen de doorslaggevende factor.

Onbekende technologieën verliezen terrein

De bereidheid om afzonderlijke technologieën te proberen daalde over de hele linie tussen 2024 en 2025, met de grootste weerstand tegen de minst bekende categorieën. De afkeuring van zuivel uit precisiefermentatie steeg van 33 naar 39 procent. Bij kweekvlees liep de afkeuring op van 45 naar 48 procent. Meer dan drie op de vijf consumenten zeggen insecteneiwit niet te willen eten. Leeftijd blijkt een van de duidelijkste scheidslijnen: bijna twee op de vijf consumenten tussen 18 en 34 jaar staan open voor nieuwe producten, tegenover minder dan een op de vijf in de groep vanaf 55 jaar. Specifiek voor kweekvlees zei 39 procent van de consumenten onder de 35 jaar het te willen proberen, tegenover 18 procent van de 55-plussers.

Andere communicatie nodig

Het rapport adviseert voedselbedrijven om afscheid te nemen van technische, wetenschappelijk onderbouwde communicatie. In plaats daarvan zouden zij moeten inzetten op verhalen over smaak, gezondheid en herkenbaarheid in het dagelijks leven. Eerder onderzoek van de Consumer Observatory liet al zien dat kweekvlees beter past bij bestaande culturele kaders rond ethiek, gemeenschap en kwaliteit dan bij industriële of kunstmatige beeldvorming. Klaus G. Grunert, hoogleraar marketing aan de Aarhus University en hoofd van de EIT Food Consumer Observatory, zegt dat voedselinnovatie alleen slaagt als consumenten vertrouwen hebben in de mensen en systemen erachter. Nieuwsgierigheid naar innovatie groeit weliswaar, maar onbekende technologieën stuiten nog op flinke barrières. Bedrijven moeten volgens hem verder gaan dan technische uitleg en concreet laten zien hoe nieuw voedsel veilig, nuttig, lekker en relevant is voor het dagelijks leven.