Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Texas kiest Democraten, kweekvlees ziet kans op comeback via rechter
Een dag na de historische verkiezingswinst van de Democraten in Texas vroegen twee kweekvleesbedrijven een federale rechter om het Texaanse verbod op hun producten te vernietigen. De uitkomst van die rechtszaak kan bepalend worden voor de toekomst van cellulaire landbouw in de staat die de meeste rundvlee produceert en opeet.
Texas koos deze week voor het eerst in dertig jaar een Democratische gouverneur en senator. Senator-elect James Talarico versloeg de omstreden Republikein Ken Paxton, ondanks een felle campagne waarin hij werd afgeschilderd als veganist omdat hij had gezegd dat minder vleesconsumptie goed is voor het klimaat. Hij werd 'Tofu Talarico' genoemd en zelfs president Donald Trump bemoeide zich ermee met de uitspraak dat je in Texas niet als veganist gekozen kunt worden. Talarico is overigens geen veganist.
Vleeslobby achter het verbod op kweekvlees
De uitslag is opvallend omdat de Texaanse veehouderijsector grote politieke invloed heeft. Die sector lag mede aan de basis van wet SB 261, die aftredend gouverneur Greg Abbott in juni ondertekende. De wet verbiedt twee jaar lang de productie, verkoop en promotie van kweekvlees in Texas. Overtreders riskeren boetes tot 25.000 dollar per dag en zelfs een jaar celstraf. Kweekvlees wordt gemaakt door dierlijke cellen te laten groeien in een bioreactor, zonder dat daarvoor een dier geslacht wordt.
De wet trof twee bedrijven direct. Upside Foods verkocht in 2024 al kleine hoeveelheden kweekkip tijdens het SXSW-festival in Austin. Wildtype serveerde zijn gekweekte zalm bij het Austinse restaurant Otoko. Beide bedrijven spanden via de belangenorganisatie Institute for Justice een rechtszaak aan, een dag nadat het verbod in september 2025 inging.
Rechter buigt zich over grondwettelijkheid
Texas probeerde de zaak eerst te laten afwijzen, maar een federale rechtbank oordeelde in januari dat de zaak door mag gaan. De kern van het juridische geschil draait om de zogeheten dormant commerce clause in de Amerikaanse grondwet. Die clausule bepaalt dat alleen de federale overheid de handel tussen staten mag reguleren, en dat individuele staten die handel niet zomaar mogen blokkeren. Omdat alle Amerikaanse bedrijven met een federale goedkeuring voor kweekvlees buiten Texas zitten, zou het verbod die bedrijven oneerlijk benadelen, stellen de advocaten van Upside Foods en Wildtype.
Op 4 november, de dag na de verkiezingen, bepleitten advocaten van beide bedrijven voor een hof van beroep dat het verbod enkel bedoeld was om de Texaanse veehouderij te beschermen tegen concurrentie. Texas hield vol dat het verbod voor alle bedrijven binnen en buiten de staat gelijk geldt, en dus geen vorm van protectionisme is. De rechters, allen benoemd door Trump, moeten nog uitspraak doen. Het verbod geldt in de tussentijd nog steeds, maar loopt in september 2027 automatisch af. Dat is dezelfde periode waarin Texas voor het eerst in decennia een Democratisch bestuur krijgt. Omdat alle acht Amerikaanse staten met een kweekvleesverbod dat onder Republikeins bestuur invoerden, lijkt het onwaarschijnlijk dat de nieuwe Texaanse regering het verbod zal verlengen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? De uitkomst van deze rechtszaak kan bepalen of kweekvlees ooit legaal verkocht mag worden in de grootste vleesproducerende staat van de VS. Een overwinning voor Upside Foods en Wildtype zou een belangrijk juridisch precedent scheppen tegen staatsverboden op celkweektechnologie, terwijl de politieke machtswisseling in Texas de weg vrij kan maken voor een definitief einde aan het verbod in 2027.
- Kweekvlees (cultivated meat)
- Vlees dat gemaakt wordt door dierlijke cellen in een bioreactor te laten groeien, zonder dat er een dier voor geslacht wordt.
- Cellulaire landbouw
- De bredere term voor het produceren van voedsel, zoals vlees of zuivel, met behulp van celkweek in plaats van traditionele veehouderij.
- Dormant commerce clause
- Een juridisch beginsel uit de Amerikaanse grondwet dat staten verbiedt om de handel tussen staten onnodig te belemmeren, omdat die bevoegdheid bij de federale overheid ligt.
- Institute for Justice
- Een Amerikaanse belangenorganisatie die gratis juridische bijstand biedt in zaken over grondwettelijke rechten, en in dit geval Upside Foods en Wildtype vertegenwoordigt.
- FDA en USDA
- De Amerikaanse federale instanties voor voedsel- en voedselveiligheid die kweekvleesproducten beoordelen en goedkeuren voor verkoop.
- SB 261
- De Texaanse wet die in juni werd ondertekend en de productie, verkoop en promotie van kweekvlees voor twee jaar verbiedt.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
