Koreaanse satelliet fotografeert inslagkrater van gecrashte SpaceX-raket op de maan

Op woensdag 5 augustus sloeg een afgedankt onderdeel van een herbruikbare raket van SpaceX in op het maanoppervlak. Het ging om de bovenste trap van een Falcon 9, die het ruimtevaartuig ooit de ruimte in hielp maar zelf niet wordt teruggehaald naar de aarde. Het Koreaanse ruimtevaartagentschap KASA publiceerde donderdag de eerste beelden van de klap: een kleine, donkere vlek op de plek waar de raket neerkwam, vlakbij de Einstein-krater aan de noordwestelijke rand van de maan.

Een klap van 8.700 kilometer per uur

Het brok ruimteschroot woog ongeveer 4,4 ton en raakte de maan met een snelheid van naar schatting 8.700 kilometer per uur. Toch bleef de inslag onopgemerkt vanaf de aarde: het gebeurde aan de zonverlichte kant van de maan, waardoor een eventuele lichtflits niet zichtbaar was. Onderzoekers van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) in Chili zagen met de Very Large Telescope wel aanwijzingen voor een stofwolk die kort na de klap opsteeg, al zijn daar nog geen foto's van vrijgegeven.

Een vooraf gepubliceerde studie voorspelde dat de inslag een nieuwe krater zou slaan van ongeveer 27 meter breed en tot 5 meter diep. Dat is te klein om vanaf de aarde te zien, zelfs met een goede telescoop. De exacte afmetingen van de krater die nu op de foto's van de Danuri-orbiter te zien is, moeten nog worden vastgesteld. Andere maanverkenners, zoals de Lunar Reconnaissance Orbiter van NASA, gaan de site de komende dagen waarschijnlijk ook bekijken.

Twee mislukte maanlandingen aan boord

De raket die nu op de maan insloeg, lanceerde op 15 januari 2025 twee maanlanders: de Blue Ghost-lander van het Amerikaanse bedrijf Firefly Aerospace, die in maart 2025 wél succesvol landde, en de Hakuto-R-lander van het Japanse ispace, die in juni 2025 verongelukte. Na de lancering bleef de uitgebrande raketttrap bijna een jaar in een langgerekte baan om de aarde zweven. Een combinatie van zonnestraling en de zwaartekracht van de maan duwde het object geleidelijk weg van de aarde, tot het in de baan van de maan terechtkwam. De Amerikaanse amateurastronoom Bill Gray voorspelde de crash al in mei van dit jaar, en andere experts bevestigden zijn berekeningen later.

Waarom ruimteschroot op de maan er wel degelijk toe doet

Het is niet de eerste keer dat door mensen gemaakte objecten op de maan crashen, en het zal ook niet de laatste keer zijn. Zulke inslagen leveren wetenschappers waardevolle informatie op over de samenstelling van de maanbodem. Zo ontdekte NASA na de crash van een Centaur-raket bij de zuidpool van de maan in 2009 dat er ijs onder het oppervlak zit. Die zuidpool geldt sindsdien als de meest gewilde locatie voor een permanente maanbasis.

Onderzoek naar dit soort inslagen wordt steeds belangrijker nu er weer mensen naar de maan gaan, mogelijk zelfs voor een permanent verblijf. Benjamin Fernando, postdoctoraal onderzoeker aan het Los Alamos National Laboratory en co-auteur van een recente studie over deze inslag, wijst op de risico's voor toekomstige astronauten. Volgens hem verschilt het gevaar van kunstmatige inslagen wezenlijk van de dreiging die de Apollo-astronauten ondervonden van natuurlijke meteorietinslagen, en is het belangrijk om zowel de directe als indirecte risico's in kaart te brengen.