Klimaat & energie › Direct air capture & geo-engineering
Onafhankelijke audit: vetten uit CO2 stoten tot 98% minder broeikasgas uit
Het Amerikaanse bedrijf Savor maakt vetten en oliën niet van planten of dieren, maar rechtstreeks uit koolstof, waterstof en zuurstof. Een onafhankelijke levenscyclusanalyse bevestigt nu dat dit proces tot 98% minder broeikasgassen uitstoot dan traditionele zuivel- en plantaardige vetten.
Boter, palmolie en andere vetten komen van koeien of gewassen die land, water en tijd nodig hebben om te groeien. Het Californische bedrijf Savor doet het anders: het bouwt vetmoleculen op uit losse bouwstenen als koolstof, waterstof en zuurstof, afkomstig uit afgevangen CO2 of methaan. Onderzoeksbureau Boundless Impact Research & Analytics heeft dit proces nu onafhankelijk doorgelicht en concludeert dat de klimaatwinst fors kan zijn.
De audit werd uitgevoerd volgens de internationale ISO-normen 14040, 14044 en 14071. Die laatste norm geldt specifiek voor vergelijkende milieuclaims die een bedrijf publiek naar buiten brengt, en vereist dat onafhankelijke experts de cijfers dubbel controleren. Drie externe specialisten op het gebied van cellulaire landbouw en procesmodellering bekeken de data in twee ronden.
Herkomst van de grondstof bepaalt de winst
Hoeveel klimaatwinst het proces oplevert, hangt sterk af van waar de koolstof vandaan komt en welk vet wordt vervangen. Gebruikt Savor methaan van het gemiddelde Amerikaanse stroomnet, dan daalt de uitstoot met ongeveer 50% ten opzichte van palmolie, de plantaardige olie die het minst land per kilo nodig heeft. Vergeleken met melkvet loopt die winst op tot meer dan 70%. Wordt afgevangen CO2 gebruikt op een volledig groen stroomnet, dan komt de klimaatvoetafdruk van het synthetische vet bijna op nul uit.
Landgebruik geeft de doorslag
De gecertificeerde vergelijking met melkvet gebruikte een zogeheten cradle-to-gate-analyse: alle stappen van grondstof tot fabriekspoort, met één kilo vet als functionele eenheid. Daaruit kwam een reductie van meer dan 80% in broeikasgassen, meer dan 800 keer minder landgebruik en ruim tien keer minder watergebruik. Belangrijk detail: de emissiecijfers zijn berekend vóór de publicatie van de nieuwe internationale standaard voor landgebruik-emissies (het Land Sector and Removals Standard van het GHG Protocol), en tellen dus nog geen rekening met de koolstof die landbouwgrond anders had kunnen vastleggen. Reken je dat wél mee, zegt Savor, dan wordt het voordeel van het lage landgebruik nog groter, in vrijwel elke categorie vetten. Voor vetten die al relatief schoon zijn, zoals palm-, soja- en koolzaadolie, is de winst op productie-emissies alleen klein of afwezig, maar groeit het verschil zodra landgebruik wordt meegewogen.
Savor werd in 2022 opgericht door Kathleen Alexander en Ian McKay en heeft onderzoeksfaciliteiten in San Jose en een proeffabriek in het Amerikaanse Batavia, Illinois. Eerder dit jaar sloot het bedrijf een samenwerking met het Zweedse oliën- en vettenconcern AAK, gericht op zuivelvervangers en bakkerijtoepassingen. Volgens oprichter Alexander bevestigde de meting vooral wat het bedrijf al jaren had voorspeld op basis van modellen: de praktijkdata kwamen zelfs iets gunstiger uit dan de eerdere schattingen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als vetten en oliën straks uit lucht en afvalgassen te maken zijn in plaats van van gewassen of vee, hoeft voedselproductie niet langer te concurreren met natuur om landbouwgrond. Dat kan de druk op ontbossing en watergebruik fors verlagen, al blijft de daadwerkelijke klimaatwinst afhankelijk van hoe schoon de gebruikte energie en koolstofbron zijn.
- Levenscyclusanalyse
- Een methode om de milieu-impact van een product te berekenen over de hele keten, van grondstof tot eindproduct.
- Cradle-to-gate-analyse
- Een levenscyclusanalyse die stopt bij de fabriekspoort en dus geen transport, gebruik of afvalfase van het product meerekent.
- Functionele eenheid
- De vaste meeteenheid, zoals één kilo vet, waarmee verschillende producten eerlijk met elkaar vergeleken worden.
- Broeikasgas
- Een gas zoals CO2 of methaan dat warmte vasthoudt in de atmosfeer en bijdraagt aan klimaatverandering.
- ISO-certificering
- Een internationale norm die vastlegt hoe een meting of proces uitgevoerd en gecontroleerd moet worden, zodat resultaten betrouwbaar en vergelijkbaar zijn.
- Afgevangen CO2
- Koolstofdioxide die is opgevangen voordat het de atmosfeer bereikt, bijvoorbeeld bij een fabrieksschoorsteen, en die vervolgens als grondstof kan dienen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
