Verwijderen van CO2 uit de oceaan wint terrein, maar bewijs blijft mager

De oceaan neemt van nature al een groot deel van de CO2 op die de mens uitstoot. Onderzoekers proberen dat proces nu kunstmatig te versterken, in de hoop dat zeewater een extra wapen wordt in de strijd tegen klimaatverandering. De Amerikaanse National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine brachten een nieuw digitaal rapport uit dat de stand van zaken rond deze koolstofdioxideverwijdering op zee opnieuw in kaart brengt. Het bouwt voort op een eerdere studie uit 2022 en wordt periodiek bijgewerkt, zodat het gelijke tred houdt met een vakgebied dat snel verandert.

Van laboratorium naar open zee

Volgens het rapport is er de afgelopen jaren duidelijk voortgang geboekt. Er komt meer onderzoeksgeld, bedrijven stappen in de markt en wetenschappers zijn overgestapt van kleinschalige laboratoriumproeven naar echte veldtests in open water. Een voorbeeld daarvan is het LOC-NESS-project van de Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI), dat in augustus 2025 een veldproef afrondde in de Golf van Maine. Daarbij onderzochten wetenschappers zogeheten oceaanalkaliniteitverhoging: het toevoegen van stoffen aan zeewater die de zuurgraad verlagen, waardoor de oceaan meer CO2 kan opnemen. De eerste resultaten werden begin dit jaar gepresenteerd op de Ocean Sciences Meeting.

Grote onzekerheden blijven bestaan

Toch waarschuwt het rapport voor te veel optimisme. Onderzoekers weten nog onvoldoende hoeveel CO2 deze technieken werkelijk vastleggen en hoe je dat betrouwbaar kunt meten en controleren. Ook de gevolgen voor zeeleven en ecosystemen op de lange termijn zijn grotendeels onbekend. Wil mariene koolstofverwijdering ooit een serieuze bijdrage leveren aan klimaatdoelen, dan is bovendien een enorme opschaling nodig, ver voorbij de huidige proefprojecten. Daarnaast ontbreekt het nog aan duidelijke regels: lokale, nationale en internationale overheden moeten nieuwe wetgeving ontwikkelen die meegroeit met de wetenschap.

Meer dan alleen techniek

Het rapport benadrukt dat het slagen van deze technieken niet alleen van de techniek zelf afhangt. Maatschappelijk draagvlak, politieke keuzes en de specifieke omstandigheden van de plekken waar wordt geëxperimenteerd of straks grootschalig wordt ingezet, spelen minstens zo'n grote rol. Het rapport is opgesteld door de Marine Carbon Dioxide Removal Standing Committee, met steun van onder meer het Carbon to Sea Initiative. WHOI-onderzoeker Adam Subhas, die meewerkte aan de update, zegt dat het rapport helpt om vast te stellen wat inmiddels duidelijker is geworden sinds 2022, wat nog onzeker blijft en waar extra onderzoek het hardst nodig is.