Klimaat & energie › Direct air capture & geo-engineering
Yara opent grootste CO2-afvanginstallatie van Europa in Zeeland
Chemieconcern Yara heeft in het Zeeuwse Sluiskil de grootste industriële CO2-afvanginstallatie van Europa in gebruik genomen. De fabriek haalt jaarlijks 800.000 ton CO2 uit de ammoniakproductie, die vervolgens per schip naar Noorwegen gaat om daar diep onder de zeebodem te worden opgeslagen. Het project moet in vijftien jaar tijd zo'n 12 miljoen ton CO2 uit de atmosfeer houden.
Bij de ammoniak- en kunstmestfabriek van Yara in Sluiskil ontstaat CO2 als bijproduct van het chemische proces waarmee stikstof uit de lucht wordt omgezet in ammoniak, ook wel bekend als het Haber-Bosch-proces. Normaal gesproken verdwijnt die CO2 gewoon de lucht in. Met de nieuwe installatie vangt Yara dat gas nu grotendeels af, nog voordat het de schoorsteen bereikt. Daarmee is de fabriek de grootste van Europa op het gebied van industriële koolstofafvang.
Van fabrieksschoorsteen naar zeebodem
Na het afvangen wordt de CO2 vloeibaar gemaakt en tijdelijk bewaard in grote witte opslagtanks op het fabrieksterrein. Vervolgens brengen schepen van het Noorse bedrijf Northern Lights de vloeibare CO2 naar de Noorse kust. Daar wordt het gas via een pijpleiding in de bodem gepompt, tot op een diepte van ongeveer 2.600 meter onder de zeebodem. Op die diepte ligt een poreuze, met zout water gevulde gesteentelaag die bekendstaat als een saline aquifer: een soort natuurlijke spons in de ondergrond waarin CO2 permanent kan worden opgeslagen. Northern Lights heeft nu een opslagcapaciteit van 1,5 miljoen ton CO2 per jaar en breidt die uit naar 5 miljoen ton, om aan de groeiende vraag van Europese industrieën te voldoen.
Belangrijke stap, maar geen wondermiddel
De cijfers klinken indrukwekkend, maar verdienen ook wat context. De 800.000 ton CO2 die Yara jaarlijks afvangt, komt overeen met ongeveer 0,5 procent van de totale Nederlandse broeikasgasuitstoot per jaar. Wereldwijd stootten fossiele brandstoffen in 2025 naar schatting meer dan 42 miljard ton CO2 uit, becijferde het Global Carbon Budget een paar jaar geleden. De bijdrage van één fabriek is dus een druppel op een gloeiende plaat. Toch benadrukken experts dat juist dit soort projecten nodig zijn: elke ton CO2 die niet in de atmosfeer terechtkomt, telt mee in de strijd tegen klimaatverandering. Vooral zware industrieën als cement, staal, chemie en kunstmest gelden als lastig te verduurzamen en zijn daarom een belangrijk doelwit voor CO2-opvang. Yara's installatie is wel de grootste van Europa, maar wereldwijd bestaan er grotere. Zo vangt het Huaneng Longdong Energy Base-project bij de kolengestookte Zhengning-centrale in de Chinese provincie Gansu 1,5 miljoen ton CO2 per jaar af uit het rookgas van de centrale. De verwachting is dat er de komende jaren meer van dit soort installaties bijkomen, naarmate landen en bedrijven onder druk staan om hun CO2-uitstoot terug te dringen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze installatie laat zien dat het afvangen en permanent opslaan van CO2 uit zware industrie technisch haalbaar is en op steeds grotere schaal wordt toegepast. Voor sectoren als kunstmest-, staal- en cementproductie, die moeilijk volledig CO2-vrij kunnen worden, is dit voorlopig een van de weinige manieren om de uitstoot toch te verminderen. Tegelijk laat de vergelijking met de wereldwijde CO2-uitstoot zien dat opslagprojecten als deze alleen voldoende effect hebben als ze op veel grotere schaal en op veel meer plekken worden uitgerold.
- Koolstofafvang en -opslag (CCS)
- Een technologie waarbij CO2 wordt afgevangen bij de bron, zoals een fabriek, en vervolgens permanent wordt opgeslagen zodat het niet in de atmosfeer terechtkomt.
- Haber-Bosch-proces
- Het industriële proces waarmee stikstof uit de lucht wordt omgezet in ammoniak, de basis voor kunstmest; hierbij komt van nature veel CO2 vrij.
- Saline aquifer
- Een poreuze ondergrondse gesteentelaag die van nature gevuld is met zout water en waarin CO2 permanent kan worden vastgehouden.
- Rookgasafvang
- Het afvangen van CO2 uit de uitlaatgassen van een fabriek of energiecentrale, voordat deze gassen de schoorsteen verlaten.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
