Alkalischer zeewater kan gemeenten helpen bij lokale CO2-opslag

Een internationaal team van wetenschappers, onder leiding van de Universiteit van Tasmanië, roept op om het verhogen van de alkaliniteit van zeewater anders te benaderen. In plaats van een grootschalige technologische ingreep die gigatonnen CO2 uit de atmosfeer moet halen, zien de onderzoekers vooral kansen voor kleinschalige, lokale toepassingen. Hun analyse is gepubliceerd in het tijdschrift Nature Reviews Earth & Environment.

De techniek, bekend als mariene koolstofdioxideverwijdering, werkt door stoffen aan zeewater toe te voegen die de zuurgraad verlagen. Daardoor zet het water CO2 om in bicarbonaat, een stabiele verbinding die duizenden jaren in de oceaan kan blijven zitten. Dit proces vermindert ook de oceaanverzuring ter plekke. Volgens onderzoeker Damon Britton is de onderliggende chemie goed te voorspellen en wijst beschikbaar bewijs erop dat het opslaan van koolstof als bicarbonaat geen schade toebrengt aan zeeleven.

Van wereldwijde belofte naar lokaal gereedschap

Toen de techniek voor het eerst aandacht kreeg, gingen onderzoekers uit van een wereldwijde inzet die jaarlijks gigatonnen CO2 zou kunnen verwijderen. Volgens hoofdonderzoeker Lennart Bach is dat beeld te ambitieus en onpraktisch. Hij noemt als voorbeeld een gemeente die de uitstoot van huishoudelijk afvalwater compenseert met alkaliniteit uit silicaten, of een windpark dat overtollige energie gebruikt om via elektrochemische processen zeewater alkalischer te maken in plaats van de turbines stil te zetten. Opschaling moet volgens hem alleen gebeuren als projecten aantoonbaar CO2-negatief zijn en het vertrouwen van de omgeving hebben.

Onzekerheden over milieueffecten

Een belangrijk knelpunt is dat de toevoeging van alkaliniteit niet alleen de zuurgraad beïnvloedt. Afhankelijk van de gebruikte methode kan de behandeling ook de troebelheid van het water verhogen en sporen van metalen introduceren. Onderzoeker Tyler Rohr wijst erop dat in theorie de oceaan ruim voldoende capaciteit heeft om alle menselijke CO2-uitstoot sinds de industriële revolutie op te slaan, bij een stijging van de gemiddelde alkaliniteit van ongeveer twee procent. Het probleem is echter dat geconcentreerde alkaliniteit vanaf specifieke locaties het water in moet, terwijl bestaande modellen nog niet goed kunnen voorspellen hoe die lokale verspreiding verloopt en welke risico's dat met zich meebrengt voor het mariene ecosysteem.

De onderzoekers pleiten daarom voor geavanceerdere modellen die chemische en ecologische effecten op lokale schaal meenemen. Door in te zetten op kleine, goed gecontroleerde projecten in plaats van een onhaalbaar wereldwijd doel, hopen ze dat meer gemeenten, bedrijven en energiebedrijven de techniek daadwerkelijk gaan gebruiken.