Robotaxi als filmschurk: nieuwe kortfilm voedt angst voor zelfrijdende auto's

In San Francisco rijden al jaren zelfrijdende taxi's rond zonder chauffeur. Ze worden er inmiddels net zo makkelijk uitgejouwd als een verkeersagent bij een boete. Regisseur Romain Thomassin buit dat sentiment nu uit in Road Rage, een kortfilm die op Kickstarter 40.000 dollar probeert op te halen voor de productie. De hoofdrolspeler is Roboride: een omgebouwde Prius met koude LED-verlichting, nepcamera's, een ronddraaiend lidar-apparaat op het dak en een dreigend knipperend rood lampje.

Het verhaal is simpel maar raak: ridehailing-chauffeur Joa raakt in een verkeersopstootje verzeild met de zelfrijdende auto. Hij steekt zijn middelvinger op. Roboride neemt dat persoonlijk en besluit hem te vermoorden. Volgens Thomassin is het een botsing tussen 'analoog en kunstmatig' — een mens met een handgeschakelde auto tegenover een robotaxi die alles registreert wat er om haar heen gebeurt.

Waarom een auto ineens een filmschurk is

Dat een autonoom voertuig zonder veel uitleg als monster kan worden neergezet, zegt volgens Thomassin iets over deze tijd. Autonome auto's zijn de afgelopen jaren uitgegroeid van sciencefictionidee tot dagelijkse realiteit in Amerikaanse steden. Daarmee zijn ze ook een symbool geworden voor bredere zorgen: het verdwijnen van banen door automatisering, constante observatie door big tech, en machines die beslissingen nemen die vroeger aan mensen waren voorbehouden.

Die laatste angst, surveillance, weegt voor Thomassin het zwaarst. Autonome auto's zitten vol camera's en sensoren die continu de straat en de mensen daarop in de gaten houden. In zijn film loopt dat uit op een dystopisch scenario waarin de wagens mensen herkennen, passagiers opsluiten of zelfs doorspelen aan de autoriteiten. "De volgende stap is dat autonome voertuigen de politie worden," zegt hij. Omdat robotaxi's als verbonden vloot opereren, kan die dreiging bovendien in één klap opschalen naar honderden voertuigen tegelijk.

Echte incidenten als inspiratie

De vijandigheid tussen mens en machine is niet alleen fictie. Waymo-taxi's in San Francisco zijn al vastgezet met verkeerskegels, beklad en zelfs in brand gestoken door boze omstanders. In de film wordt die mishandeling het motief van Roboride: de auto's pikken het gedrag van menselijke bestuurders op en spiegelen dat terug, inclusief agressie. "Mensen zijn op de weg vaak hun slechtste versie," aldus Thomassin. Zo wordt Roboride een eigentijdse variant op de moordende auto uit Stephen Kings Christine: geen bovennatuurlijk kwaad, maar een machine die leert van de mensen om haar heen.

Tegenover Roboride staat Joa met zijn handgeschakelde auto, als bewust ouderwets tegenwicht. Wat hem onderscheidt is niet alleen instinct, maar ook onvoorspelbaarheid: in een confrontatie laat hij zijn handen van het stuur, wat de berekenende Roboride juist terugdeinzen doet. Ondanks alle dreiging die hij in robotaxi's ziet, stapt Thomassin zelf gewoon in een Waymo als hij familie bezoekt. Wat Road Rage volgens hem zo effectief maakt als hedendaags schrikbeeld, is niet dat de techniek faalt — maar juist dat ze feilloos werkt.