Nederlandse startup Reyva wil in 2027 kweekleer op de markt brengen

Leer maken zonder een koe te slachten: dat is het doel van Reyva, de nieuwe naam van het Nederlandse materialenbedrijf Qorium. De omdoop moet volgens topman Michael Newton duidelijk maken dat het bedrijf uitgroeit van een technische start-up naar een volwaardig merk in de luxe leersector. Reyva werkt inmiddels samen met grote, nog niet bekendgemaakte modehuizen en autofabrikanten die het materiaal willen gebruiken voor tassen, kleding en interieurbekleding.

Hoe maak je leer zonder koe?

Het proces begint met een kleine, pijnloze huidbiopsie bij koeien met een bijzonder goede huidkwaliteit. De cellen die daaruit komen, worden vermeerderd in speciale kweektanks, bioreactoren genoemd. Daarin groeien ze uit tot gelijkmatige vellen collageen, de eiwitstof die ook in natuurlijke dierenhuid de basis vormt van leer. Die collageenvellen gaan vervolgens naar bestaande leerlooierijen, waar ze op de traditionele manier worden gelooid en afgewerkt. Het resultaat kan daarna net als gewoon leer worden gesneden, gestikt en bewerkt. Volgens Reyva duurt het hele proces nu nog ongeveer vijf weken, maar het bedrijf wil dat op termijn terugbrengen tot drie à vier weken. De opschaling gebeurt op de Brightlands Maastricht Health Campus, waar Reyva onlangs voor het eerst een grote kweektank van twee vierkante meter in gebruik nam. Daarmee kan het bedrijf voor het eerst leervellen op commerciële schaal produceren. De prijs is nog een knelpunt: omdat de productie nog niet op grote schaal draait, is kweekleer duurder dan gewoon leer. Reyva verwacht wel dat de prijs omlaag gaat zodra de capaciteit groeit.

Waarom is gewoon leer zo belasting voor het milieu?

De gewone leerindustrie heeft een flinke impact op het klimaat. Volgens cijfers in het bronmateriaal is de mode-industrie wereldwijd verantwoordelijk voor 8,3 miljoen ton methaan per jaar, bijna vier keer zoveel als heel Frankrijk, en leer alleen al zorgt voor 54 procent van die uitstoot. Eén vierkante meter koeienleer levert ongeveer 110 kilo CO2-equivalent op, de standaardmaat om de opwarmende werking van verschillende broeikasgassen met elkaar te vergelijken. Nieuw onderzoek met gegevens van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) wijst erop dat de werkelijke klimaatimpact van leer zelfs 70 procent hoger ligt dan eerder gedacht. Kunstleer van plastic stoot wel minder CO2 uit, maar breekt tussen de 20 en 500 jaar lang niet af en laat microplastics achter in rivieren en zeeën. Een onafhankelijke levenscyclusanalyse van het Nederlandse onderzoeksbureau CE Delft becijferde dat Reyva's kweekleer bij grootschalige productie met groene stroom in 2029 tot 87 procent minder CO2-uitstoot kan opleveren dan Frans kalfsleer: 10,5 kilo CO2-equivalent per vierkante meter tegenover 77 tot 83 kilo.

Concurrentie in opkomende sector

Reyva is niet de enige partij die op kweekleer inzet. Het Franse Faircraft haalde in 2024 16 miljoen dollar op en nam branchegenoot VitroLabs over. Het Britse BSF Enterprise werkt aan een eigen variant, het Singaporese ProjectEx richt zich op kweekleer dat lijkt op krokodillen- en struisvogelhuid, en het Amerikaanse Cultivated Biomaterials maakt al sieraden van cel-gebaseerd leer. Reyva hoeft voor de verkoop van zijn materiaal geen speciale toestemming van toezichthouders te krijgen, omdat het valt onder de regels die al voor gewoon leer gelden.