Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Kweekvlees-startup ProFuse pakt met EU-geld ook spierverlies door afslankpillen aan
Het Europese bedrijf ProFuse Technology ontwikkelde met 2,4 miljoen euro aan EU-subsidie nieuwe bouwstenen voor kweekvlees: cellijnen en kweeksupplementen die spierweefsel sneller en goedkoper laten groeien. Diezelfde kennis zet het bedrijf nu ook in tegen een vervelende bijwerking van afslankmedicijnen als Ozempic: fors spierverlies.
Kweekvlees moet ooit een volwaardig alternatief worden voor vlees van het slachthuis, maar de sector worstelt met hoge kosten en beperkte opschaling. ProFuse Technology, een leverancier van kweekmedia-supplementen, kreeg twee jaar geleden 2,4 miljoen euro (2,8 miljoen dollar) van de European Innovation Council (EIC) om daar iets aan te doen. Het resultaat: nieuwe cellijnen en groeisupplementen die de productie van kweekvlees moeten versnellen en goedkoper maken.
Onderweg ontdekte het bedrijf een onverwachte tweede markt. Door de opmars van afslankmedicijnen zoals Ozempic en Mounjaro breidde ProFuse zijn focus uit naar geneesmiddelontwikkeling. Gebruikers van deze zogeheten GLP-1-receptoragonisten verliezen namelijk 25 tot 40 procent van hun spiermassa binnen 8 tot 16 maanden, veel meer dan bij gewoon afvallen of natuurlijke veroudering. ProFuse wil zijn kennis over spiergroei nu ook gebruiken om medicijnen en voedingssupplementen te ontwikkelen die dat spierverlies tegengaan.
Twee producten voor snellere spiergroei
Het EU-project bouwde voort op een eerder onderzoek, gefinancierd door de European Research Council, naar het opwekken van spiervezelvorming voor industriële vleesproductie. "Kweekvlees heeft drie grote uitdagingen: kostenpariteit met boerderijvlees, opschaling, en kwaliteit en smaak. Wij zijn gespecialiseerd in technologie om spieren te laten groeien. Biefstuk is spier, kipfilet is spier", zegt projectcoördinator Guy Nevo Michrowski.
Het team richtte zich op cellijnen, kweekmethodes, AI-analyse en supplementen voor het kweekmedium, de voedingsrijke vloeistof waarin cellen in bioreactoren groeien. Dat leverde twee producten op. Het eerste, ProFuse-S1, helpt jonge spiercellen sneller en efficiënter uitgroeien tot volwassen spiervezels, essentieel voor de textuur, structuur en het eiwitgehalte van vlees. Een verbeterde opvolger, ProFuse S-2, werd getest in een driedimensionaal kweeksysteem dat beter lijkt op een fabrieksomgeving dan een plat laagje cellen in een schaaltje. Waar sommige producenten kiezen voor fibroblasten of embryonale stamcellen om textuur na te bootsen, richtte ProFuse zich specifiek op myoblasten: voorlopercellen die uitgroeien tot spierweefsel. Daarnaast ontwikkelde het bedrijf ProFuse-B8, een niet-genetisch gemodificeerde runder-cellijn die producenten een betrouwbare bron van rundspiercellen op schaal moet geven.
Getest bij bestaande kweekvleesbedrijven
ProFuse testte de supplementen en de cellijn samen met kweekvleesbedrijven. Het Israëlische SuperMeat zag de productiekosten dalen: het supplement versnelde de rijping van cellen tot functioneel spierweefsel en verhoogde de opbrengst, waardoor de kosten per kilo omlaag gingen. Een naamloos Nederlands bedrijf testte de ProFuse-B8-cellijn in serummedium en op structuren die weefselgroei moeten ondersteunen; die eerste testfase verliep succesvol.
Het EIC-project hielp de producten ook klaarstomen voor de markt, met licentiemodellen, een veiligheidsdossier voor toezichthouders en contact met potentiële partners. ProFuse verwacht dat de wereldwijde kweekvleesmarkt in 2050 22 miljard euro (25,7 miljard dollar) waard is. Het bedrijf is niet de enige speler die kweekvleestechnologie inzet voor de life sciences: marktleider Upside Foods opende in januari met Lucius Labs een aparte tak voor kweekmedia en stamceltechnologie.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als kweekvlees goedkoper en efficiënter geproduceerd kan worden, komt een betaalbaar alternatief voor traditioneel vlees dichterbij. Tegelijk laat dit voorbeeld zien hoe kennis over spiergroei uit de voedseltechnologie kan overwaaien naar de gezondheidszorg, bijvoorbeeld om spierverlies door populaire afslankmedicijnen tegen te gaan.
- Kweekvlees
- Vlees dat wordt gekweekt uit dierlijke cellen in een bioreactor, zonder dat daarvoor een dier hoeft te worden geslacht.
- Cellijn
- Een verzameling cellen met vaste eigenschappen die in het lab steeds opnieuw kan worden opgekweekt, en die als basis dient voor kweekvlees of medicijnonderzoek.
- Myoblast
- Een voorlopercel die uitgroeit tot volwassen spierweefsel en daarmee essentieel is voor zowel spierherstel als kweekvlees.
- GLP-1-receptoragonist
- Een type medicijn, zoals Ozempic en Mounjaro, dat oorspronkelijk voor diabetes werd ontwikkeld en nu veel wordt gebruikt om af te vallen.
- Kweekmedium
- De voedingsrijke vloeistof waarin cellen in een bioreactor groeien en delen.
- Bioreactor
- Een gecontroleerde tank waarin cellen onder de juiste omstandigheden kunnen groeien tot weefsel.
- European Innovation Council (EIC)
- Een EU-programma dat baanbrekende technologie en innovatieve bedrijven financiert.
- Non-GMO
- Een aanduiding dat een organisme of cellijn niet genetisch gemodificeerd is.
- Driedimensionaal celkweeksysteem
- Een kweekmethode waarbij cellen in een 3D-omgeving groeien in plaats van in een plat laagje, wat de structuur van echt weefsel beter benadert.
- Serummedium
- Een kweekmedium waaraan dierlijk serum is toegevoegd om celgroei te ondersteunen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
