Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Belgisch biotechbedrijf haalt 2 miljoen euro voor vleeseiwit uit gist
Het Belgische bedrijf Paleo heeft 2 miljoen euro opgehaald om de laatste stap te zetten richting goedkeuring van zijn belangrijkste product: myoglobine gemaakt door gist. Dat eiwit geeft vlees zijn kleur en smaak, en moet plantaardige vleesvervangers eindelijk overtuigend laten smaken naar het origineel.
Vleesvervangers verkopen minder goed dan een paar jaar geleden. Een belangrijke reden: consumenten vinden ze vaak te weinig op vlees lijken. Het Belgische bedrijf Paleo denkt daar iets aan te kunnen doen met een eiwit dat het via precisiefermentatie laat maken door gist. Investeerders geloven er in: het bedrijf haalde deze week 2 miljoen euro (2,3 miljoen dollar) op, onder leiding van investeringsfonds Beyond Impact.
Wat maakt vlees naar vlees smaken?
Het gaat om myoglobine, een ijzerrijk eiwit dat in de spieren van dieren zuurstof vasthoudt. Datzelfde eiwit zorgt voor de metalige, hartige smaak van vlees en laat een hamburger van kleur veranderen tijdens het bakken. Paleo bouwt een stukje DNA dat de code voor myoglobine bevat in de gistsoort Komagataella phaffii, een schimmel die al veel wordt gebruikt in de voedingsindustrie. Na een fermentatieproces van twee stappen scheidt de gist het eiwit vanzelf af aan de vloeistof eromheen. Vervolgens wordt het via centrifuges en filters gescheiden en gezuiverd, een stap die in de sector downstream processing heet. Omdat het DNA van de gist zelf niet in het eindproduct terechtkomt, is het resultaat vrij van genetisch gemodificeerde organismen.
Volgens topman en medeoprichter Hermes Sanctorum heeft Paleo de productiekosten van het eiwit de afgelopen twee jaar met een factor 613 weten te verlagen. Het bedrijf test inmiddels op industriële schaal, in vaten van meer dan tien kubieke meter, bij externe fabrikanten. Een eigen fabriek heeft Paleo niet: het werkt samen met bestaande fermentatiebedrijven om snel te kunnen opschalen zodra de vraag toeneemt.
Goedkope smaakverbeteraar voor plantaardig vlees
Het idee is dat fabrikanten van vegetarische burgers, worstjes en gehakt al bij een klein beetje toegevoegde myoglobine een veel realistischer eetervaring kunnen bieden. Paleo maakt inmiddels varianten die lijken op het eiwit uit rund, kip, varken, lam en tonijn, en ook diervoeding-varianten voor muizen, ratten en konijnen. Naast de smaak- en kleurvoordelen wijst het bedrijf op de milieuwinst: een onafhankelijke levenscyclusanalyse uit 2023 liet zien dat het gefermenteerde eiwit 78 procent minder broeikasgassen uitstoot dan rundvlees en bijna honderd keer minder land nodig heeft.
Op weg naar goedkeuring in de VS en EU
Het nieuwe geld gaat vooral naar regelgeving, niet naar verder onderzoek. Paleo werkt aan een GRAS-status-aanvraag bij de Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit FDA, de erkenning die nodig is om een ingrediënt legaal op de Amerikaanse markt te brengen. Dat gebeurt op een moment dat de FDA overweegt de snellere, zelfverklaarde GRAS-route af te schaffen, wat de goedkeuring van nieuwe voedingsingrediënten in de toekomst kan vertragen. Sanctorum zegt dat zijn bedrijf toch al had gekozen voor het traject met volledige betrokkenheid van de toezichthouder. Ook in Europa bereidt Paleo een aanvraag voor bij de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA, al duurt die procedure doorgaans langer. Met de nieuwe financiering heeft Paleo, dat in 2020 werd opgericht, in totaal bijna 18 miljoen euro opgehaald. Fermentatiebedrijven als Paleo trokken in de eerste helft van dit jaar in Europa 84 procent van alle investeringen in alternatieve eiwitten naar zich toe.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als Paleo erin slaagt zijn gistgemaakte myoglobine goedgekeurd te krijgen in de VS en EU, kunnen fabrikanten van plantaardig vlees een goedkoop middel in handen krijgen om de smaak en textuur van hun producten flink te verbeteren. Dat kan helpen de tegenvallende verkoop van vleesvervangers een nieuwe impuls te geven, zonder dat daar dieren voor nodig zijn.
- Precisiefermentatie
- Een techniek waarbij micro-organismen zoals gist genetisch worden aangepast om specifieke eiwitten te produceren, vergelijkbaar met hoe bier of yoghurt wordt gemaakt.
- Myoglobine
- Een ijzerrijk eiwit in spierweefsel dat zuurstof vasthoudt en verantwoordelijk is voor de kleur en smaak van vlees.
- Extracellulaire secretie
- Het proces waarbij een cel, zoals een gistcel, een geproduceerd eiwit actief naar buiten afgeeft in de omringende vloeistof.
- GRAS-status
- Een Amerikaanse erkenning ('Generally Recognized As Safe') die aangeeft dat een voedingsingrediënt veilig genoeg is bevonden om zonder uitgebreide extra toetsing verkocht te mogen worden.
- Downstream processing
- De reeks zuiverings- en concentratiestappen na fermentatie waarmee een eiwit wordt gescheiden van de rest van de vloeistof, bijvoorbeeld met centrifuges en filters.
- Levenscyclusanalyse
- Een methode om de totale milieu-impact van een product te berekenen, van grondstof tot eindgebruik, bijvoorbeeld in CO2-uitstoot en landgebruik.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.