Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Nieuw-Zeelands bedrijf haalt eiwit van elk blad rendabel uit luzerne
Het Nieuw-Zeelandse bedrijf Leaft Foods zegt een economisch haalbare manier te hebben gevonden om RuBisCO te winnen, het meest voorkomende eiwit op aarde. Het bedrijf haalt het uit luzerne en produceert inmiddels tientallen tonnen per maand, met dierlijke eiwitten als ei en wei als directe concurrent.
Elk groen blad bevat het, van eendenkroos tot suikerbiet: RuBisCO, het enzym dat planten gebruiken om CO2 om te zetten in suikers. Het is het meest voorkomende eiwit op de planeet en heeft eigenschappen die dierlijke eiwitten evenaren. Toch is het nooit een gangbaar ingrediënt in de voedingsindustrie geworden. Het Nieuw-Zeelandse bedrijf Leaft Foods zegt daar nu verandering in te brengen.
Waarom RuBisCO lastig te winnen is
Het probleem zit in de winning. RuBisCO vormt maar 1 tot 5 procent van de droge massa van een blad, dus is er veel plantmateriaal nodig voor een kleine hoeveelheid eiwit. Bovendien moet de verwerking snel gebeuren: eenmaal geoogst verliest het blad snel zijn bruikbare eigenschappen, tenzij het direct wordt gekoeld of verwerkt. Ook de extractie zelf is technisch lastig. Fabrikanten moeten plantcellen openbreken en celwanden, bladgroen en bitterstoffen verwijderen, zonder het eiwit te beschadigen. Alleen dan ontstaat een smaakneutraal, lichtgekleurd poeder dat in voeding te gebruiken is.
Van luzerneveld naar eiwitpoeder
Leaft Foods, opgericht in 2019 door John en Maury Leyland-Penno, gebruikt luzerne als grondstof. Boeren telen het gewas onder contract, waarna Leaft het verwerkt. Volgens CEO Ross Milne zit het bedrijf nu op het niveau van commerciële demonstratie: tientallen tonnen product per maand, met een opschaling naar honderden tonnen in de komende maanden. Het belangrijkste product is een eiwitisolaat met een zuiverheid van meer dan 80 procent, dat kan emulgeren, geleren en schuimen. Volgens Milne heeft het bovendien een goed aminozuurprofiel en verteerbaarheid die vergelijkbaar is met dierlijke eiwitten. In de Verenigde Staten heeft het product zogeheten GRAS-status, waarmee het als veilig geldt voor gebruik in voeding. Leaft mikt vooral op de zuivel- en bakkerijsector en werkt samen met zowel grote multinationals als kleinere, snellere bedrijven. Ook de rest van het blad wordt benut: de vezelige delen dienen als veevoer, zodat vrijwel de hele plant wordt gebruikt.
Concurrentie en vooruitzicht
Leaft is niet de enige partij die op RuBisCO inzet. Het Amerikaanse Plantible wint het eiwit uit eendenkroos en heeft een fabriek in Texas die honderden tonnen per jaar kan produceren. Andere pogingen liepen minder goed af: het Amerikaanse Lemnature AquaFarms ging eind 2023 failliet. Leaft heeft tot nu toe 20 miljoen dollar aan investeringen opgehaald, onder meer van Khosla Ventures, plus extra subsidie van de Nieuw-Zeelandse overheid. Milne verwacht dat consumenten op termijn net zo vertrouwd raken met RuBisCO als nu met wei-eiwit. Producten met het ingrediënt van Leaft moeten binnen een jaar in de winkel liggen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als bedrijven als Leaft Foods erin slagen om RuBisCO betaalbaar en op grote schaal te winnen, ontstaat een nieuwe eiwitbron die minder land en water vraagt dan vee. Dat kan de druk op de vleesindustrie verlichten en de eiwittransitie versnellen, mits de smaak en prijs concurreren met bestaande dierlijke eiwitten zoals wei.
- RuBisCO
- Een enzym dat in vrijwel elk groen blad voorkomt en planten helpt om CO2 om te zetten in suikers; het geldt als het meest voorkomende eiwit op aarde.
- Luzerne
- Een eiwitrijk voedergewas met diepe wortels, dat zelf stikstof uit de lucht kan vastleggen en jarenlang op hetzelfde land kan blijven staan.
- Eiwitconcentraat
- Een geconcentreerde vorm van eiwit, gewonnen uit een grondstof zoals blad of melk, die als ingrediënt in voeding wordt verwerkt.
- Verteerbaarheid
- De mate waarin het lichaam een eiwit kan opnemen en gebruiken; een hoge verteerbaarheid maakt een eiwit aantrekkelijker als voedingsingrediënt.
- GRAS-status
- Een Amerikaanse aanduiding die betekent dat een voedingsstof algemeen als veilig wordt beschouwd, waardoor die zonder uitgebreide extra goedkeuring op de markt mag.
- Fractioneren
- Het proces waarbij een grondstof, zoals een blad, wordt opgesplitst in afzonderlijke bruikbare onderdelen, zoals eiwit, vezels en andere stoffen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
