Joby vliegt eerste hybride luchttaxi voor het leger

Op 7 november 2025 steeg een nieuwe versie van de S4 voor het eerst op bij de testlocatie van Joby Aviation in het Amerikaanse Marina, Californië. Het toestel is een kantelrotorvliegtuig: het start en landt verticaal als een helikopter, maar kantelt zijn rotoren tijdens de vlucht om als een vliegtuig vooruit te vliegen. Joby ontwikkelt de S4 al jaren als elektrische luchttaxi voor burgers en heeft daarmee al ruim 80.000 kilometer aan testvluchten gemaakt. Voor deze militaire uitvoering werkte het bedrijf samen met defensiebedrijf L3Harris.

Turbine als bijlader onderweg

Het grootste verschil met de burgerversie zit in de aandrijving. De gewone S4 vliegt volledig op batterijen en haalt daarmee een actieradius van zo'n 161 kilometer. Voor militair gebruik is dat te weinig. Daarom kreeg deze versie een hybride aandrijving: een kleine turbine wekt tijdens de vlucht stroom op om de accu's bij te vullen, vergelijkbaar met een range extender in een hybride auto. Hoeveel extra bereik dit precies oplevert, heeft Joby nog niet bekendgemaakt. Een eerdere proef met waterstof als energiebron liet in 2024 al zien dat een S4-toestel zonder tussenstop 903 kilometer kon afleggen.

Geen piloot aan boord

Opvallend is dat het gepresenteerde prototype geen cockpit heeft. Het toestel vliegt volledig autonoom dankzij Joby's eigen besturingssysteem, dat onder meer navigatie en missieplanning regelt. Daarmee wijkt de militaire variant nadrukkelijk af van de taxi-versie, die wel bedoeld is om mensen te vervoeren. Het leger ziet vooral kansen voor toestellen die zelfstandig kunnen meevliegen met bemande gevechtshelikopters, een concept dat bekendstaat als Loyal Wingman, of die op lage hoogte troepen kunnen ondersteunen. Die behoefte is groter geworden nu grote landoorlogen weer voorkomen en de aandacht van westerse legers meer naar de Indo-Pacifische regio verschuift.

Van plan naar prototype in drie maanden

Volgens Joby vloog het prototype nog geen drie maanden nadat het plan voor deze militaire variant openbaar werd gemaakt. Het bedrijf verwacht dit jaar al missiedemonstraties uit te voeren. Voor de burgerversie van de S4 loopt intussen nog altijd het traject voor een typecertificaat bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA, de officiële goedkeuring die nodig is voordat passagiers mogen instappen. "Het is essentieel dat we nieuwe technologie sneller en goedkoper bij Amerikaanse militairen krijgen dan in het verleden," zei Joby-oprichter en CEO JoeBen Bevirt bij de presentatie. Hij wijst erop dat Joby zelf vrijwel alle onderdelen van het toestel ontwikkelt, van batterij tot besturingssoftware, wat het bedrijf volgens hem in staat stelt sneller van idee naar inzet te gaan dan gebruikelijk is in de lucht- en ruimtevaartindustrie.