Robotica › eVTOL & drone-luchtvaart
Joby's elektrische luchttaxi vliegt van JFK naar Manhattan, nog zonder passagiers
Het Amerikaanse bedrijf Joby Aviation liet deze week zien dat zijn elektrische luchttaxi in nog geen 14 minuten van JFK Airport naar Manhattan kan vliegen. Betalende passagiers mogen nog niet mee: de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA moet eerst goedkeuring geven. Die eerste commerciële ritten komen er dit jaar wel al, maar dan in Dubai in plaats van in de Verenigde Staten.
Een eVTOL-toestel van Joby Aviation steeg maandag op vanaf JFK Airport en landde ruim tien minuten later op een heliport in Lower Manhattan. Het eivormige toestel heeft zes kantelrotoren: propellers die tijdens het opstijgen verticaal staan en daarna kantelen voor voorwaartse vlucht, zoals bij een kruising tussen een helikopter en een vliegtuig. Aan boord zat alleen een piloot. Normaal biedt het toestel plaats aan vier passagiers en één piloot.
De vlucht moest aantonen dat Joby klaar is voor een echte luchttaxidienst tussen Manhattan en JFK, een rit die nu al snel een uur duurt in de auto. Volgens het bedrijf is het toestel stiller dan een helikopter en stoot het, omdat het elektrisch is, geen uitlaatgassen uit. Bonny Simi, operationeel directeur bij Joby, omschreef het geluid als 'blaadjes in de wind', met alleen bij het opstijgen een korte piek van een paar seconden.
Wachten op typecertificering
Voordat Joby daadwerkelijk passagiers mag vervoeren, moet de FAA het toestel eerst een typecertificaat geven: een officiële goedkeuring dat een nieuw vliegtuigontwerp veilig genoeg is om mensen mee te vervoeren. Dat proces loopt al jaren en Simi wil niet zeggen wanneer het wordt afgerond. Ze wijst wel op het eVTOL Integration Pilot Program (eIPP), een door het Witte Huis gesteund initiatief dat de introductie van elektrische luchttaxi's in de VS moet versnellen. Welke ruimte dat programma precies biedt voor commerciële vluchten, is volgens Simi nog niet duidelijk.
Joby is niet het enige bedrijf dat op groen licht wacht: alle Amerikaanse aanbieders van luchttaxi's zitten in dezelfde regelgevende fase. Het bedrijf benadrukt wel dat het al meer dan 50.000 kilometer heeft gevlogen in negen jaar testen, met piloten aan boord, iets wat maar weinig concurrenten kunnen zeggen.
Dubai eerst, dan de VS
Opvallend genoeg wordt niet New York de eerste plek waar Joby passagiers gaat vervoeren, maar Dubai. Later dit jaar start het bedrijf daar samen met de lokale vervoersautoriteit met een luchttaxidienst. Volgens Simi lopen de regels daar minder strak, zonder dat de veiligheid in het geding komt: de hele overheid werkt actief mee.
Joby werd in 2009 opgericht door uitvinder JoeBen Bevirt en ging in 2021 naar de beurs, maar het aandeel kwam sindsdien nooit boven de 20 dollar uit. In 2025 leed het bedrijf een verlies van bijna 1 miljard dollar. Om inkomsten binnen te halen terwijl de certificering nog loopt, stapte Joby ook in defensieopdrachten. Naast New York en Dubai wil het bedrijf ook in Miami en Los Angeles gaan vliegen, in LA op tijd voor de Olympische Spelen van 2028. Concurrent Archer Aviation is daar al aangewezen als officiële eVTOL-partner.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Elektrische luchttaxi's kunnen drukke steden ontlasten door korte ritten, zoals van een luchthaven naar het centrum, in minuten in plaats van uren af te leggen. Zolang toezichthouders zoals de FAA geen goedkeuring geven, blijven dit soort vluchten demonstraties zonder betalende reizigers. Het voorbeeld van Dubai laat zien dat landen met soepelere regels mogelijk sneller een werkende luchttaxidienst krijgen dan de Verenigde Staten.
- eVTOL
- Een elektrisch vliegtuig dat verticaal kan opstijgen en landen, zonder start- of landingsbaan nodig te hebben.
- Kantelrotor
- Een propeller die tijdens de vlucht van stand verandert: verticaal om op te stijgen, horizontaal om vooruit te vliegen.
- Typecertificaat
- De officiële goedkeuring van een luchtvaartautoriteit dat een nieuw vliegtuigontwerp veilig genoeg is voor gebruik, inclusief het vervoeren van passagiers.
- FAA
- De Federal Aviation Administration, de Amerikaanse overheidsinstantie die toezicht houdt op de luchtvaart en nieuwe vliegtuigen moet goedkeuren.
- eVTOL Integration Pilot Program (eIPP)
- Een Amerikaans overheidsprogramma dat moet helpen om elektrische luchttaxi's veilig en sneller in het bestaande luchtruim te introduceren.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
