Robotica › eVTOL & drone-luchtvaart
Joby laat vliegtuig 3.100 mijl door de VS vliegen zonder piloot aan het stuur
Joby Aviation heeft een vliegtuig meer dan 3.100 mijl (ruim 5.000 kilometer) dwars door de Verenigde Staten laten vliegen zonder dat een piloot ook maar één keer ingreep. De vlucht toont dat het bedrijf, vooral bekend van zijn elektrische luchttaxi's, zijn autonome vliegtechnologie breder wil inzetten, van medisch transport tot defensie.
Het testtoestel, een omgebouwde Cessna Caravan, voerde de hele reis autonoom uit: taxiën, opstijgen, navigeren en landen gebeurden zonder menselijk ingrijpen. Joby noemt het de eerste autonome vlucht die de Verenigde Staten doorkruist. Aan boord zat wel een piloot, maar die was er alleen voor de wettelijk verplichte naleving van regelgeving. De vlucht werd op afstand gevolgd vanuit het hoofdkantoor van Joby in Californië en vanaf Shaw Air Force Base in South Carolina. Het toestel is nog niet klaar: de komende twee weken vliegt het met tussenstops in onder meer Louisville en Salt Lake City terug naar de westkust.
Van luchttaxi naar zelfvliegend transportsysteem
Joby staat vooral bekend om zijn eVTOL-toestellen: elektrische vliegtuigen die verticaal opstijgen en landen en die het bedrijf wil inzetten voor een luchttaxidienst in steden. Voor die toestellen probeert Joby al jaren een typecertificaat te bemachtigen bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. Met deze testvlucht laat het bedrijf zien dat zijn autonomiestack, de software die een vliegtuig zelfstandig laat vliegen, ook op bestaande, conventionele vliegtuigen kan worden geïnstalleerd. Dat opent een tweede verdienmodel naast de luchttaxi: bedrijven en overheden kunnen bestaande vliegtuigen ombouwen tot autonome toestellen voor bijvoorbeeld vrachtvervoer of hulpverlening na een ramp.
Groeiende rol in defensie
Achter de vlucht schuilt ook een strategische verschuiving richting defensie. Joby werkt al langer samen met het Amerikaanse ministerie van Defensie en ontving een contract van 17 miljoen dollar van het Air Force-programma AFWERX voor de ontwikkeling van een regionaal vliegtuig met de nieuwe autonomietechnologie aan boord. Dat toestel moet zowel voor militaire missies als voor commercieel vrachtvervoer bruikbaar zijn. In augustus zette Joby een grotere stap in die richting door het Ohio-gebaseerde bedrijf Resonant Sciences over te nemen voor 500 miljoen dollar in cash en aandelen. Resonant Sciences maakt radiofrequentie- en sensorsystemen en valt nu onder een nieuwe defensietak van Joby, die ook werkt aan turbine-elektrische en waterstof-elektrische vliegtuigen. Vorig jaar sloot Joby bovendien een samenwerking met defensiebedrijf L3Harris Technologies om een nieuw type hybride VTOL-vliegtuig te ontwikkelen dat op gasturbines draait en autonoom kan vliegen, specifiek voor militaire toepassingen.
De testvlucht laat zien dat autonome vliegtechnologie sneller volwassen wordt dan veel mensen denken. Waar zelfrijdende auto's nog worstelen met drukke straten, blijkt een leeg luchtruim boven de VS al ruimte te bieden voor volledig zelfstandig vliegverkeer over duizenden kilometers.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Autonome vliegtechnologie die op bestaande vliegtuigen kan worden gezet, versnelt de opmars van onbemand luchtvervoer voor vracht, hulpverlening en defensie, nog voordat elektrische luchttaxi's voor passagiers zijn goedgekeurd. Bedrijven als Joby verschuiven daarmee hun verdienmodel van alleen stedelijke luchtmobiliteit naar een bredere markt van defensielogistiek en automatisering van de hele luchtvaartsector.
- eVTOL
- Een elektrisch vliegtuig dat verticaal kan opstijgen en landen, zoals een helikopter, maar dan met elektromotoren in plaats van een verbrandingsmotor.
- Autonomiestack
- De verzameling software en systemen die een vliegtuig of voertuig in staat stelt zelfstandig te navigeren, op te stijgen en te landen zonder besturing door een mens.
- Retrofit
- Het achteraf inbouwen van nieuwe technologie, zoals een autonomiesysteem, in een bestaand voertuig dat daar oorspronkelijk niet voor was gebouwd.
- Typecertificaat
- De officiële goedkeuring van een luchtvaartautoriteit, zoals de Amerikaanse FAA, die bevestigt dat een vliegtuigontwerp veilig genoeg is om te gebruiken.
- Turbine-elektrisch vliegtuig
- Een vliegtuig waarbij een gasturbine elektriciteit opwekt die vervolgens de motoren aandrijft, in plaats van de turbine rechtstreeks voortstuwing te laten leveren.
- Waterstof-elektrisch vliegtuig
- Een vliegtuig dat elektriciteit opwekt uit waterstof, bijvoorbeeld met een brandstofcel, om zijn elektromotoren aan te drijven.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
