Humanoïde robots in de fabriek: niet AI maar de prijs is het probleem

BMW zette onlangs de humanoïde robot Figure 03 in op de fabrieksvloer in Spartanburg, na een geslaagde proef met een eerder model. Het is een van de weinige voorbeelden waarbij een mensvormige robot daadwerkelijk meedraait in een productieomgeving. Toch blijft grootschalige inzet uit. Volgens Shaun Edwards, medeoprichter van het Amerikaanse robotbedrijf Plus One Robotics, ligt dat niet aan de kunstmatige intelligentie achter de robots, maar aan simpele rekensommen.

De techniek is bijna klaar

De afgelopen jaren zijn AI-modellen, camera's en sensoren flink verbeterd. Robots van bedrijven als Generalist en Agility Robotics voeren al fijne grijptaken uit en draaien mee in magazijnen. Ook robothanden, lange tijd een zwak punt, zijn dankzij bedrijven als Alt-Bionics bruikbaar geworden voor veel taken. Volgens Edwards is de vraag in de sector daarom verschoven van "kunnen ze het werk aan?" naar "kunnen we het betalen?"

Mensen blijven nodig, maar dan als toezichthouder

Ook als de techniek werkt, blijft er een mens nodig om in te grijpen wanneer een robot iets onverwachts tegenkomt. Sommige bedrijven laten operators de robot direct besturen, maar dat vraagt hun volledige aandacht en beperkt hoeveel robots tegelijk kunnen draaien. Een efficiëntere aanpak is om mensen op afstand als toezichthouder in te zetten: één persoon houdt dan tientallen robots in de gaten en grijpt alleen in bij problemen. Elke correctie helpt de onderliggende software bovendien slimmer te worden.

Specialistische robots zijn vaak nog sneller

De belofte van humanoïde robots is hun veelzijdigheid: één machine voor meerdere taken. Maar gespecialiseerde automatisering wint het vaak nog op snelheid. Bij het sorteren van pakketten halen de beste humanoïde demonstraties zo'n 1.000 pakketjes per uur, terwijl speciaal gebouwde sorteersystemen tussen de 1.300 en bijna 3.000 pakketjes per uur verwerken. Voor bedrijven die op korte termijn rendement willen zien, is dat verschil doorslaggevend.

Het echte probleem: de rekensom

De grootste drempel is de prijs. Eén toonaangevende ontwikkelaar noemde een prijs van enkele honderdduizenden dollars per robot. Om dat terug te verdienen is een fabriek nodig die vrijwel continu draait, in meerdere ploegen. Draait een bedrijf al zo intensief, dan is een gespecialiseerde robotoplossing vaak sneller terugverdiend. Goedkopere Chinese humanoïden laten zien wat massaproductie met de prijs kan doen, al kunnen ze minder dan de duurdere modellen. De Amerikaanse toezichthouder FCC heeft de import van Chinese humanoïde robots inmiddels aan banden gelegd vanwege veiligheidszorgen, wat die goedkope route bemoeilijkt.

Wie kan opschalen, wint

Volgens Edwards zit het echte concurrentievoordeel niet in de knapste AI-demo, maar in het vermogen om complexe hardware op grote schaal te bouwen. Tesla bracht die ervaring op met elektrische auto's en past die nu toe op zijn humanoïde robot Optimus. Massaproductie drukt de kosten van onderdelen, versterkt de band met toeleveranciers en verspreidt ontwikkelkosten over veel meer robots. Wie die opschaling onder de knie krijgt, kan volgens Edwards eerder een prijs bereiken waarbij humanoïde robots ook voor gewone fabrieken interessant worden.