Robots opereren voor het eerst zelfstandig tijdens live operatie
Onderzoekers van de University of California San Diego lieten twee mensvormige robots meewerken aan echte chirurgische ingrepen. Voor het eerst voerde een humanoïde robot samen met een menselijke chirurg een galblaasoperatie uit, en in een tweede test deden twee robots dat helemaal zelfstandig.
Chirurgen van UC San Diego gaven het scalpel letterlijk uit handen. In twee proeven voerden humanoïde robots live operaties uit op grote zoogdieren. Bij de eerste ingreep werkte een robot samen met een menselijke chirurg als assistent aan het verwijderen van een galblaas. Bij de tweede test deden twee robots dezelfde operatie volledig zelfstandig, zonder dat een mens het mes vasthield. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.
Op afstand bestuurd, maar mensenhanden nodig
De robots werken niet autonoom. Chirurgen bestuurden de bewegingen op afstand via een systeem voor teleoperatie: ze zien via camera's wat er gebeurt en sturen de robotarmen aan met gewone chirurgische instrumenten, aangepast met speciale grijpstukken. Die vertraging tussen de beweging van de chirurg en de reactie van de robot bleef een obstakel. Ook moesten de robots tijdens de ingreep worden bijgesteld en duurden de operaties langer dan gebruikelijk. Toch geldt de proef als doorbraak, omdat het de eerste keer is dat zulke robots een echte operatie hebben voltooid in plaats van een gesimuleerde.
Klein, licht en overal inzetbaar
Het grote verschil met bestaande chirurgische robots zit in formaat en gewicht. Een conventioneel operatierobotsysteem weegt zo'n 800 kilo en vraagt een compleet aangepaste operatiekamer. De robot die in dit onderzoek werd gebruikt, bijgenaamd Surgie en gebaseerd op de Unitree G1, is 1,5 meter lang en weegt 27 kilo. Dat maakt hem geschikt voor kleine klinieken, afgelegen gebieden of veldhospitalen. Onderzoeksleider Shanglei Liu van UC San Diego School of Medicine noemt de robot goedkoper en compacter dan bestaande systemen, en ziet toepassingen variëren van rurale ziekenhuizen tot ruimtemissies.
Antwoord op tekort aan chirurgen
De onderzoekers noemen het wereldwijde tekort aan chirurgen als belangrijkste drijfveer. Vooral in dunbevolkte regio's en gebieden ver van grote ziekenhuizen leidt personeelstekort tot lange wachtlijsten voor operaties. Volgens Michael Yip, hoogleraar engineering aan UC San Diego en co-auteur van het onderzoek, moet de operatiekamer van de toekomst een team worden waarin mensen en humanoïde robots naast elkaar werken. De onderzoekers denken op termijn ook aan robots die instrumenten aangeven of de operatiekamer opruimen. De technologie staat nog in een vroeg stadium, maar vergelijkbare chirurgische robots die nu wél standaard worden gebruikt, begonnen ooit even onhandig.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze proef laat zien dat mensvormige robots niet alleen geschikt zijn voor fabriekswerk, maar ook voor precisiewerk zoals chirurgie. Als de techniek betrouwbaarder en sneller wordt, kunnen compacte robots operaties mogelijk maken in gebieden waar nu simpelweg te weinig chirurgen beschikbaar zijn.
- Teleoperatie
- Het op afstand besturen van een machine of robot, waarbij een mens de bewegingen aanstuurt terwijl de robot ze fysiek uitvoert.
- Cholecystectomie
- De medische term voor het operatief verwijderen van de galblaas.
- Latentie
- De vertraging tussen een handeling van de chirurg en de reactie van de robot, cruciaal bij op afstand bestuurde operaties.
- Humanoïde robot
- Een robot met een mensvormig lichaam, waardoor hij kan werken in ruimtes en met gereedschap die voor mensen zijn ontworpen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
