Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Havens moeten nu al nadenken over kleine kerncentrales, blijkt uit nieuw rapport
Havens moeten nu al beginnen met plannen voor kernenergie, ook als een echte kerncentrale nog jaren weg is. Dat concluderen de Britse havenorganisatie British Ports Association en certificeringsbedrijf Lloyd's Register in een nieuw rapport. Volgens hen kan geavanceerde kernenergie havens veranderen van energieverbruikers in energie-hubs.
Havens verbruiken steeds meer stroom. Elektrische kranen, koelhuizen, walstroom voor schepen, waterstoffabrieken en datacenters trekken allemaal aan het elektriciteitsnet. Tegelijk lopen lokale stroomnetten vaak tegen hun grenzen aan. Kernenergie kan daar een oplossing voor zijn, stellen de onderzoekers van de British Ports Association en Lloyd's Register in hun rapport 'Advanced Nuclear Technology Use Within Port Environments'.
Het gaat daarbij niet alleen om nucleair aangedreven schepen. De onderzoekers noemen ook drijvende of verplaatsbare kerncentrales en kleine, landgebaseerde kerncentrales die op het havenof industrieterrein zelf stroom en warmte leveren. Zo'n kleine modulaire reactor, ook wel SMR genoemd, van ongeveer 100 megawatt zou volgens het rapport genoeg stroom kunnen leveren voor een middelgrote haven en de bedrijven daar omheen.
Niet elke haven is geschikt
De onderzoekers benadrukken dat kernenergie niet voor elke haven een logische keuze is. Een haven moet een flinke en groeiende stroomvraag hebben, tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aanlopen, energie-intensieve bedrijven in de buurt hebben en genoeg veilige ruimte bieden. Daarnaast is een overheid nodig die welwillend tegenover de vergunningen staat. Pas na een gedetailleerde analyse per haven kan echt worden bepaald of een kerncentrale daar zinvol is.
Grootste obstakels zijn niet technisch
Volgens het rapport liggen de belangrijkste knelpunten niet bij de techniek zelf, maar bij regelgeving, bestuur, rampenplannen, aansprakelijkheid, verzekeringen, personeel en het draagvlak onder omwonenden. De onderzoekers adviseren havens om kernenergie niet als een apart nieuw risico te behandelen, maar onderdeel te maken van bestaande veiligheidssystemen waarmee havens nu al gevaarlijke lading en beveiligde zones beheren. Wel is extra kennis en toezicht nodig die specifiek is voor kernenergie.
Het rapport stelt een stappenplan voor, met niveaus van 'nucleair bewust' tot 'nucleair gereed' en uiteindelijk een volwaardige energie-hub. Havens kunnen daarbij zonder veel risico al beginnen met het in kaart brengen van belanghebbenden, het inschatten van toekomstige stroomvraag en netcapaciteit, en het vroeg opzoeken van toezichthouders. Ook open communicatie met personeel en lokale gemeenschappen hoort daarbij.
Mark Tipping van Lloyd's Register zegt dat havens kunnen veranderen van stroomverbruikers in veerkrachtige, schone energie- en industriehubs. Maar dat vraagt om meer dan alleen techniek, benadrukt hij. Richard Ballantyne van de British Ports Association voegt toe dat havens nu al te maken hebben met grote veranderingen in energievraag en infrastructuur, en dat het daarom belangrijk is dat de sector op tijd de juiste vragen stelt over kernenergie, ook als die niet voor elke haven de beste oplossing is.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als havens vroeg beginnen met plannen, kunnen kleine kerncentrales op termijn een vaste plek krijgen in de energievoorziening van havengebieden en daarmee de uitstoot van de scheepvaart en zware industrie verlagen. Dit kan havens veranderen van grote stroomverbruikers in leveranciers van schone energie aan de regio. Tegelijk laat het rapport zien dat niet techniek, maar regelgeving en draagvlak de grootste hobbels zijn voordat dit werkelijkheid wordt.
- SMR (small modular reactor)
- Een kleine, fabrieksmatig gebouwde kerncentrale die minder stroom levert dan een traditionele centrale, maar sneller en flexibeler te plaatsen is.
- Microreactor
- Een nog kleinere variant van een kerncentrale, geschikt voor bijvoorbeeld één fabriek of havenblok in plaats van een hele regio.
- Walstroom
- Elektriciteit vanaf de kade waarmee schepen hun motoren kunnen uitzetten terwijl ze afgemeerd liggen, wat uitstoot in de haven vermindert.
- Baseload-stroom
- Een constante, betrouwbare hoeveelheid stroom die altijd beschikbaar is, in tegenstelling tot wisselende bronnen zoals wind of zon.
- Drijvende kerncentrale
- Een kerncentrale op een schip of platform, die verplaatst kan worden en niet aan een vaste locatie op land gebonden is.
- Veiligheidsmanagementsysteem
- Een bestaand systeem waarmee havens risico's van gevaarlijke lading en beveiligde zones beheersen, dat volgens het rapport ook geschikt gemaakt kan worden voor kernenergie.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
