Amerikaanse mini-kernreactor voor leger krijgt groen licht van toezichthouder

Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) heeft de zogeheten Nuclear Safety Design Agreement goedgekeurd voor de Mark-1, een compacte kernreactor van het bedrijf Antares. Die goedkeuring is een formele stap waarmee de toezichthouder de veiligheidseisen en technische basis vastlegt waaraan de centrale tot aan ingebruikname moet voldoen. Met het akkoord mag Antares beginnen met bouw en tests op het Idaho National Laboratory, een van de belangrijkste Amerikaanse onderzoekscentra voor kernenergie.

Leger wil stroom op aarde en in de ruimte

De goedkeuring past in een breder streven van het Amerikaanse ministerie van Defensie naar draagbare, betrouwbare kernenergie, zowel op aarde als in de ruimte. In september 2026 kende de Amerikaanse Space Force Antares al een subsidie van 161 miljoen dollar toe om reactoren te ontwikkelen die geschikt zijn voor gebruik in een baan om de aarde. Het Pentagon wil daarmee satellieten voorzien van continue stroom, nodig voor zware rekenkracht en voor zogeheten directed-energy-wapens, zoals laserwapens, in gebieden waar tegenstanders satellieten kunnen verstoren.

Half jaar proefdraaien in 2027

De Mark-1 is geen zuiver experimenteel testtoestel, maar een reactor die representatief is voor een commerciële centrale. In 2027 wil Antares het systeem een half jaar lang op volledig elektrisch vermogen laten draaien. De reactor wekt daarbij stroom op door warmte af te geven aan een gesloten Brayton-cyclus op basis van stikstofgas, een techniek waarbij heet gas een turbine aandrijft. De gegevens uit die testcampagne moeten de basis vormen voor de eerste militaire leveringen. Onder het Janus-programma van het Amerikaanse leger wil Antares vanaf 2028 de eerste reactoren plaatsen bij legerbasis Fort Bragg in North Carolina. Topman en medeoprichter Jordan Bramble noemt de Mark-1 geen afgeslankt testmodel, maar de poort die het bedrijf op schema moet brengen van proefopstelling naar leverbare centrales voor klanten.

Snel traject na succes met voorganger

Antares doorloopt de Amerikaanse veiligheidsprocedures in hoog tempo: dit is al de tweede keer in twaalf maanden dat het bedrijf een officiële goedkeuring van het ministerie van Energie krijgt. De voorganger van de Mark-1, de testreactor Mark-0, had destijds maar acht maanden nodig tussen veiligheidsgoedkeuring en het bereiken van kriticiteit, op 4 juni 2026. Dat was voor het eerst in meer dan veertig jaar dat een door een privébedrijf ontwikkelde reactor zonder gewoon water als koelmiddel in de Verenigde Staten een zelfdragende kernreactie bereikte. De Mark-1 gebruikt dezelfde volledige reactorkern, dezelfde TRISO-brandstof en dezelfde testlocatie als de Mark-0, maar moet nu bewijzen dat het complete elektriciteitssysteem ook onder langdurige belasting stabiel blijft. Daarnaast werkt Antares aan de R1-S, een reactor voor gebruik in de ruimte die warmte afvoert via passieve warmtepijpen in plaats van mechanische koelpompen. Minder bewegende onderdelen betekent minder risico op mechanische storingen tijdens lange ruimtereizen. Die reactor wordt eerst op aarde getest voordat hij wordt gecertificeerd voor een vlucht.