Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Veiligheidszorgen bij Amerikaanse kerncentrale Palisades, symbool van kernenergie-opleving
De Amerikaanse kernreactor Palisades in Michigan, die moet aantonen dat oude kerncentrales veilig heropend kunnen worden, kampt met ernstige veiligheidsproblemen. Toezichthouder NRC waarschuwt eigenaar Holtec International voor een angstcultuur onder het personeel, nadat een werknemer in het reactorbassin viel en splijtstofstaven bijna omvielen.
De Amerikaanse kernreactor Palisades in de staat Michigan is het belangrijkste bewijsstuk voor de ambitie van president Trump om kernenergie in de Verenigde Staten nieuw leven in te blazen. Maar het project loopt van tegenslag naar tegenslag. De Amerikaanse toezichthouder Nuclear Regulatory Commission (NRC) heeft eigenaar Holtec International formeel gewaarschuwd nadat personeel aangaf zich niet vrij te voelen om veiligheidsproblemen te melden, uit angst voor represailles. Toezichthouders noemen dit een 'chilled work environment', een werkklimaat waarin kritiek wordt ontmoedigd.
Twee incidenten binnen een jaar
De waarschuwing volgt op twee concrete incidenten. Vorig jaar viel een aannemer in het bassin waarin de reactorkern staat en slikte daarbij water in. De man werd gedecontamineerd, maar had nog altijd een verhoogde stralingswaarde in zijn haar. Dit jaar, in augustus, kantelde tijdens het bijvullen van brandstof een bundel splijtstofstaven bijna om. Holtec stelt dat de bundel zonder morsen is teruggeplaatst en noemt dit zelf 'een opmerkelijk staaltje technisch vakmanschap'. Daarnaast zakte negen van de vijftien reactoroperators voor hun examen, waardoor zij voorlopig geen vergunning krijgen om de centrale te bedienen.
Druk om snel te presteren
Palisades werd in 1971 in gebruik genomen en in 2022 definitief gesloten. Het Amerikaanse ministerie van Energie verstrekte Holtec in 2024 een lening van 1,5 miljard dollar om de centrale weer op te starten, boven op in totaal ongeveer 2,2 miljard dollar aan overheidssteun. Holtec heeft echter geen ervaring als exploitant van een kerncentrale: het bedrijf leverde eerder vooral onderdelen en diensten aan de sector. Er geldt een contractuele deadline van maart 2027 om daadwerkelijk stroom te leveren aan afnemers, die op hun beurt 1,3 miljard dollar overheidsgeld kregen om die stroom af te nemen. Oud-NRC-voorzitter Allison Macfarlane waarschuwt dat financiële en politieke druk kan leiden tot een cultuur van 'snel bewegen en dingen breken', terwijl kernenergie juist vraagt om zorgvuldigheid.
Twijfel bij investeerders
De Trump-regering presenteert kernenergie als wapen in de race met China om voldoende stroom te leveren aan energiehongerige datacenters voor kunstmatige intelligentie. Mede daardoor kondigden ook de eigenaren van de centrales Three Mile Island in Pennsylvania en Duane Arnold in Iowa al snel na Palisades plannen aan om hun gesloten reactoren te heropenen. Toch is het vertrouwen van investeerders tegelijk afgenomen: vijf grote Amerikaanse kernenergiebedrijven, waaronder Oklo en NuScale, verloren het afgelopen jaar samen meer dan 30 miljard dollar aan beurswaarde. Holtec moest vorige maand zelf een beursgang uitstellen die 900 miljoen dollar had moeten opleveren. De NRC geeft Holtec dertig dagen om met een verbeterplan te komen en benadrukt dat de veiligheid van de omgeving tot nu toe niet in het geding is geweest.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Palisades moet bewijzen dat gesloten kerncentrales veilig en snel weer in gebruik genomen kunnen worden om aan de groeiende stroomvraag van AI-datacenters te voldoen. De problemen bij Holtec laten zien dat haast en financiële druk kunnen botsen met de zorgvuldigheid die kernenergie vereist, wat het vertrouwen in een snelle heropleving van de sector onder druk zet.
- NRC (Nuclear Regulatory Commission)
- De Amerikaanse toezichthouder die toeziet op de veiligheid van kerncentrales.
- Chilled work environment
- Een werkklimaat waarin personeel zich niet vrij voelt om veiligheidsproblemen te melden uit angst voor represailles.
- Reactorbassin
- Het met water gevulde bekken rond de reactorkern, dat afkoeling en afscherming tegen straling biedt.
- Splijtstofstaven
- Staven gevuld met nucleair brandstofmateriaal die in de reactorkern energie opwekken via kernsplijting.
- Bijvullen van brandstof (refueling)
- Het periodiek vervangen van verbruikte splijtstofstaven door nieuwe in een kerncentrale.
- Decommissioning
- Het definitief buiten gebruik stellen en ontmantelen van een kerncentrale.
- Beursgang (IPO)
- Het moment waarop een bedrijf voor het eerst aandelen aanbiedt op de aandelenmarkt.
- Operatorlicentie
- De vergunning die personeel nodig heeft om een kerncentrale te mogen bedienen, verkregen na een examen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
