Kernenergiebedrijf Oklo bouwt fabriek voor medische isotopen in Texas

Oklo, een bedrijf dat compacte kernreactoren ontwikkelt, breidt zijn activiteiten uit naar de productie van medische isotopen. Het bedrijf kondigde aan te werken aan Groves-2 Forge, een proeffabriek die radioactieve stoffen kan maken, verwerken en zuiveren voor gebruik in de gezondheidszorg. Het project is een vervolg op de Groves Isotope Test Reactor, een kleine testreactor bij het plaatsje Lockhart in Texas die in augustus voor het eerst kritiek werd. Dat betekent dat de kernreactie er zelfstandig in stand bleef, een belangrijke mijlpaal voor elke nieuwe reactor.

Van testreactor naar volwaardige fabriek

De testreactor in Texas was vooral bedoeld om te bewijzen dat Oklo een reactor snel en veilig kan ontwerpen, bouwen en laten draaien. Dat lukte in minder dan een jaar tijd, iets wat voor kernreactoren ongewoon snel is. Groves-2 Forge gaat een stap verder: de fabriek moet de hele keten combineren die nu vaak nog versnipperd is. Dat betekent dat bestraling van materiaal in de reactor, het scheiden van isotopen, het verpakken van het eindproduct en het transport allemaal op één locatie gebeuren. Oklo richt zich in eerste instantie op de productie van lutetium-177, een radioactieve stof die artsen gebruiken bij gerichte bestralingstherapie tegen kanker.

Onderdeel van Amerikaans versnellingsprogramma

Het project valt onder het Nuclear Energy Launch Pad, een initiatief van het Amerikaanse ministerie van Energie, uitgevoerd via het National Reactor Innovation Center van het Idaho National Laboratory. Dit programma moet bedrijven helpen om nieuwe reactoren en brandstofcycli sneller te testen en op te schalen. Oklo was een van twaalf bedrijven die in augustus werden geselecteerd om mee te doen. Het bedrijf profiteerde eerder al van het Nuclear Reactor Pilot Program, waarbij het ministerie van Energie zelf toestemming geeft voor proefreactoren, in plaats van de gebruikelijke, vaak langdurigere procedure via de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC. Die snellere routes helpen verklaren waarom Oklo zijn testreactor zo snel operationeel kreeg.

Nog geen garantie op commerciële productie

Groves-2 Forge is vooralsnog een proefproject. Voordat Oklo de fabriek op commerciële schaal kan laten draaien, heeft het bedrijf alsnog een vergunning nodig van de NRC, de instantie die wel moet instemmen met reactoren die daadwerkelijk op de markt komen. Oklo-topman Jacob DeWitte noemt de testreactor een bewijs dat nauwe samenwerking tussen de private sector en de overheid tot snelle resultaten kan leiden. Een woordvoerder van het ministerie van Energie zegt dat de aanpak laat zien hoe private ontwikkelaars veilig en efficiënt kernprojecten kunnen opzetten onder toezicht van de overheid. Als het lukt, kan de fabriek bijdragen aan een stabielere aanvoer van isotopen die nu vaak schaars zijn in ziekenhuizen.