Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Rotterdamse haven kan draaischijf worden voor kleine kernreactoren
De haven van Rotterdam kan een belangrijke rol gaan spelen in de opkomende industrie rond kleine modulaire kernreactoren (SMR's). Dat concludeert een nieuwe studie van ingenieursbureau Tractebel en onderzoeksbureau Technopolis Group, in opdracht van onder meer Havenbedrijf Rotterdam en de provincie Zuid-Holland. Volgens de onderzoekers hoeft de haven geen complete reactoren te bouwen om relevant te worden voor deze nieuwe markt.
Kleine modulaire kernreactoren, beter bekend als SMR's, worden gezien als een veelbelovende techniek voor de energietransitie. Het zijn compacte kerncentrales die in fabrieken worden gebouwd en in onderdelen naar hun bestemming worden vervoerd. Omdat de markt voor deze reactoren nog in de kinderschoenen staat, ontstaat er wereldwijd een race om de bijbehorende toeleveringsketen op te bouwen. Rotterdam wil daarin niet achterblijven, zo blijkt uit de studie die is uitgevoerd in opdracht van SmartPort, Deltalinqs, Havenbedrijf Rotterdam, de gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Holland.
Tientallen bedrijven met de juiste expertise
De onderzoekers brachten in kaart welke bedrijven in en rond de Rotterdamse haven een rol zouden kunnen spelen in de SMR-toeleveringsketen. Daaruit kwamen 92 bedrijven naar voren, met uiteenlopende specialismen: van transport, logistiek en zwaar vervoer tot mechanische en elektrische systemen, industriële dienstverlening, gespecialiseerde onderdelen en complete modules. Volgens Tractebel laat dit zien dat Rotterdam niet per se complete kernreactoren moet gaan produceren om een rol van betekenis te spelen. De grootste kansen liggen volgens het bureau juist bij niet-nucleaire onderdelen en diensten, een gebied waar de haven al veel kennis en infrastructuur in huis heeft. De combinatie van een groot industrieel ecosysteem, uitgebreide logistieke mogelijkheden, maritieme expertise en sterke verbindingen met het Europese achterland vormt daarvoor een goede basis.
Vier mogelijke rollen, met uitzicht op meer
De studie onderscheidt vier strategische rollen die de haven in de toekomst zou kunnen vervullen. De meest voor de hand liggende is die van logistiek knooppunt, waar onderdelen voor SMR's worden overgeslagen en doorgevoerd. Een stap verder is het opbouwen van een industrieel ecosysteem waarin onderdelen en modules ook daadwerkelijk worden gebouwd en samengevoegd. Op de langere termijn zien de onderzoekers nog grotere kansen: Rotterdam zou zich kunnen ontwikkelen tot een strategische Europese haven voor schepen die op kernenergie varen, of tot een vestigingsplaats voor bredere nucleaire industrie. Juist het bestaande maritieme en offshore-ecosysteem van Rotterdam biedt volgens Tractebel een goede basis voor toekomstige toepassingen van SMR's op zee. Omdat de techniek nog niet volledig is uitgerijpt en de regelgeving nog moet worden ontwikkeld, verwachten de onderzoekers dat dit nog wel enige jaren op zich laat wachten.
Eerste stappen richting een concreet plan
Het rapport, met de titel Preliminary Study on the SMR Supply Chain Potential for the Port of Rotterdam, doet een aantal concrete aanbevelingen. Zo adviseren de onderzoekers om eerst scherp te bepalen welke rol Rotterdam precies wil spelen, en vervolgens een platform op te zetten waarin overheid en bedrijfsleven samenwerken. Daarna moet een gezamenlijk actieplan volgen. Concrete vervolgstappen zijn het koppelen van Rotterdamse bedrijven aan ontwikkelaars en leveranciers van SMR's, het opleiden van voldoende vakmensen en het creëren van de juiste regelgeving om de ambities mogelijk te maken.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als de haven van Rotterdam zich daadwerkelijk ontwikkelt tot schakel in de SMR-toeleveringsketen, kan dat banen en investeringen opleveren in de regio en versnelt het de opkomst van kleine kernreactoren in Europa. Omdat Rotterdam vooral kansen ziet in onderdelen, logistiek en diensten in plaats van reactorbouw zelf, kan de haven relatief snel instappen zonder op complexe nucleaire vergunningen te wachten. Op de lange termijn kan dit ook de deur openen voor schepen die op kernenergie varen en voor bredere nucleaire industrie langs de Maas.
- SMR (Small Modular Reactor)
- Een kleine, modulair gebouwde kerncentrale die in een fabriek wordt geproduceerd en in onderdelen naar de bouwlocatie wordt vervoerd, in plaats van volledig ter plekke te worden gebouwd zoals traditionele kerncentrales.
- Toeleveringsketen (supply chain)
- Het geheel van bedrijven en processen dat nodig is om de onderdelen, materialen en diensten voor een product zoals een SMR te produceren en te leveren.
- Tractebel
- Een Belgisch ingenieursbureau dat onder meer onderzoek doet naar kernenergie en de uitvoerder van deze studie is.
- Technopolis Group
- Een onderzoeksbureau dat samen met Tractebel de studie naar de kansen voor Rotterdam heeft uitgevoerd.
- SmartPort
- Een kennisinstituut dat onderzoek doet naar de toekomst van de Rotterdamse haven en een van de opdrachtgevers van de studie is.
- Deltalinqs
- De brancheorganisatie van bedrijven in de Rotterdamse haven en het omliggende industriegebied.
- Achterland
- Het gebied landinwaarts dat via een haven wordt bediend met goederentransport, in dit geval het Europese vasteland achter Rotterdam.
- Offshore
- Activiteiten die op zee plaatsvinden, zoals de bouw of het gebruik van installaties buiten de kust.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
