Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
GFI redt kweekvleesonderzoek: cellijnen omgevallen startup SCiFi Foods gratis voor wetenschap
Non-profitorganisatie The Good Food Institute (GFI) heeft de celllijnen en kweekmedia van het gestrande kweekvleesbedrijf SCiFi Foods overgenomen. Via de Amerikaanse Tufts University worden deze nu gratis beschikbaar gesteld aan universiteiten, zodat onderzoekers niet meer bij nul hoeven te beginnen. Het is de eerste keer dat commercieel relevante bouwstenen voor kweekvlees openbaar worden gedeeld.
SCiFi Foods ontwikkelde jarenlang kweekvlees op basis van koeiencellen, maar ging in juni 2024 failliet nadat het geld op was. Het bedrijf had er vier jaar en tientallen miljoenen dollars in gestoken om acht kweekvlees-cellijnen te maken die snel groeien, ook zonder dierlijk serum. GFI kocht deze cellijnen en de bijbehorende recepten voor kweekmedium op om te voorkomen dat die kennis verloren zou gaan.
Geen gedeelde standaard voor kweekvlees
In de biofarmaceutische industrie bestaan al decennia standaardcellijnen zoals CHO- en HEK-cellen. Vrijwel alle bedrijven gebruiken dezelfde cellen, waardoor onderzoeksresultaten onderling vergelijkbaar zijn. Voor kweekvlees ontbrak zo'n gedeelde basis tot nu toe volledig, zegt Elliot Swartz, hoofdwetenschapper kweekvlees bij GFI. Elk bedrijf werkte met eigen, geheime cellijnen en media, wat onderzoek versnipperde en dubbel werk in de hand werkte.
Een deel van de overgenomen cellen is via CRISPR-technologie onsterfelijk gemaakt: ze blijven zich delen zonder dat telkens nieuwe cellen bij een dier gehaald hoeven worden. Sommige cellen zijn bovendien aangepast om los zwevend in een vloeistof te groeien, in plaats van vastgehecht aan een oppervlak. Die overstap naar zogeheten suspensiekweek is essentieel om kweekvlees ooit op grote schaal te kunnen maken, aldus Swartz.
Universiteiten krijgen als eerste toegang
Tufts University gaat de cellen verspreiden onder onderzoeksgroepen die erom vragen. Andrew Stout, hoogleraar bio-engineering aan Tufts, noemt vooral de onsterfelijke koeien-fibroblasten geschikt voor suspensiekweek interessant. Fibroblasten zijn bindweefselcellen, maar kunnen worden omgezet in celtypes die meer op vetcellen lijken via adipogene differentiatie, een truc die ook al wordt gebruikt om kweekvlees vetter en smaakvoller te maken.
Ook de recepten voor het voedingsmedium, de vloeistof waarin de cellen groeien, worden openbaar. Dat is volgens Swartz minstens zo waardevol als de cellen zelf. Bedrijven houden hun mediumformules meestal geheim, waardoor academische onderzoekers vaak moeten rekenen met verouderde of niet-commerciële recepten. Nu krijgen ze voor het eerst inzicht in een formule die daadwerkelijk gebruikt is om cellen in hoge dichtheid te kweken, zoals dat ook in een fabriek zou gebeuren.
Startpunt, geen eindpunt
Stout benadrukt dat de cellen geen kant-en-klare oplossing zijn. Nieuwe kweekvleesbedrijven zullen de cellijnen en media naar verwachting verder aanpassen en optimaliseren voor hun eigen product. Toch verwacht GFI veel belangstelling van onderzoeksgroepen wereldwijd, omdat het jaren en miljoenen aan ontwikkelkosten kan schelen. Volgens Swartz staan mogelijk meer van dit soort overnames op stapel, nu meerdere kweekvleesstartups door hun kapitaal heen raken.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Door celllijnen en kweekmedia gratis te delen, kan kweekvleesonderzoek aan universiteiten sneller vooruitgang boeken en beter aansluiten bij wat commercieel haalbaar is. Dat kan de ontwikkeling van betaalbaar kweekvlees versnellen, ook al is er nog geen gegarandeerd businessmodel voor de sector.
- Cellijn
- Een verzameling cellen van hetzelfde type die in het lab blijft groeien en delen, en die als basis dient voor onderzoek of productie.
- Suspensiekweek
- Een kweekmethode waarbij cellen los in een vloeistof zweven in plaats van vastgehecht aan een oppervlak, nodig om grote hoeveelheden cellen te kunnen maken.
- Fibroblast
- Een type bindweefselcel dat in kweekvlees vaak wordt gebruikt omdat het relatief makkelijk te kweken is en kan worden omgevormd tot andere celtypes.
- Onsterfelijke cellijn
- Cellen die door genetische aanpassing zich onbeperkt kunnen blijven delen, zodat je niet steeds nieuwe cellen bij een dier hoeft te halen.
- Kweekmedium
- De voedingsvloeistof waarin cellen groeien, met daarin suikers, eiwitten en andere stoffen die de cellen nodig hebben.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
