EU steunt eerste kweekvleesboerderij ter wereld in Nederland

Boeren krijgen een hoofdrol in de opkomst van kweekvlees. Dat is het uitgangspunt van het Craft-consortium, dat in Nederland de eerste kweekvleesboerderij ter wereld wil bouwen. Het project kreeg zojuist de eerste 2 miljoen euro toegewezen van een subsidieaanvraag van 4 miljoen euro, gefinancierd door het EU-programma EIT Food.

Achter Craft (voluit: Cellular Revolution in Agriculture and Farming Technology) staat een brede groep partijen: RespectFarms, Wageningen University & Research, de kweekvleesbedrijven Mosa Meat, Aleph Farms en Multus, landbouwbedrijf Kipster en ontwerpbureau Royal Kuijpers. Zij willen boerenstallen ombouwen tot plekken waar zowel levende dieren als gekweekte diercellen tot vlees uitgroeien.

Waarom boeren de sleutel zijn

Uit een enquête van consumentenorganisatie Euroconsumers bleek dit jaar dat slechts 11 procent van de Europeanen kweekvlees vertrouwt als het door supermarkten of bedrijven wordt gemaakt. Bij boeren ligt dat vertrouwen op 27 procent. Boeren zijn bovendien de groep die het meest merkt van een verschuiving naar kweekvlees, omdat het rechtstreeks hun verdienmodel raakt.

Medeoprichter Ralf Becks van RespectFarms verwoordt het zo: "Craft vertaalt een wereldprobleem naar de schaal van een boerderij. Zo kunnen we het oplossen. En als het werkt, schalen we het wereldwijd op. Laten we technologie exporteren in plaats van vlees en dieren."

Hoe de boerderij van de toekomst eruitziet

Het plan is dat architecten en technici boerenstallen aanpassen zodat er, naast koeien of kippen, ook cellen kunnen uitgroeien tot vlees. Boeren zouden zo meer vlees kunnen produceren met minder dieren, zonder dat die dieren geslacht hoeven te worden. Volgens hoogleraar bioproceskunde René Wijffels van Wageningen University moet voedselinnovatie dicht bij de bron blijven, met gebruik van lokale grondstoffen en reststromen.

Mosa Meat, dat dit jaar goedkeuring aanvroeg voor gekweekt rundvet in de EU, noemt het project een unieke combinatie van oude en nieuwe landbouw. Co-founder Peter Verstrate: het moet consumenten "de onmiskenbare ervaring van echt vlees" geven, geproduceerd en verkocht in de eigen regio.

Minder land, water en uitstoot nodig

De aanleiding is de druk op het huidige voedselsysteem. De wereldbevolking groeit naar bijna 10 miljard mensen rond het midden van deze eeuw, terwijl er te weinig landbouwgrond is en de veehouderij een groot deel van de uitstoot in de landbouwsector veroorzaakt. Onderzoek wijst uit dat kweekvlees het waterverbruik met 78 procent kan verlagen, het landgebruik met 95 procent en de uitstoot met 92 procent, tegenover conventioneel vlees.

Verzet tegen kweekvlees in de VS en Europa kwam vaak voort uit angst dat boeren hun werk zouden verliezen. Toch bleek uit onderzoek van Euroconsumers dat veel boeren zich meer zorgen maken over grote voedselbedrijven die de markt gaan domineren dan over concurrentie van kweekvlees zelf. "Cultured meat kan kansen bieden voor boeren, maar alleen als we nu slimme keuzes maken en zorgen dat de voordelen niet alleen bij een paar grote spelers terechtkomen," aldus het rapport.

Ira van Eelen, medeoprichter van RespectFarms, ziet het project ook als een kans om het verhaal rond kweekvlees te veranderen: "Ik zie kinderboeken voor me met leuke, educatieve verhalen."