Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Kweekvlees: cellen uit huidbiopt smaken en voeden al als spierweefsel
Het Duitse bedrijf CellTec Systems heeft samen met de Universiteit van Lübeck aangetoond dat cellen uit een simpele huidbiopsie al van nature lijken op spierweefsel, nog voordat ze zijn omgevormd tot spiercellen. De ontdekking kan de productie van kweekvlees goedkoper en sneller maken, zonder gebruik van genetische modificatie.
Kweekvlees moet niet alleen op vlees lijken, het moet er ook naar smaken en er even voedzaam als zijn. Dat blijkt in de praktijk lastig en duur. Het Duitse biotechbedrijf CellTec Systems presenteert nu onderzoek dat een deel van dat probleem oplost, in samenwerking met het Institute of Medical and Marine Biotechnology (IMMB) van de Universiteit van Lübeck.
Spiercellen zonder omweg
Normaal moeten stamcellen eerst een lang en kostbaar proces doorlopen voordat ze uitgroeien tot gespecialiseerd spierweefsel. Dat kost tijd en geld, twee factoren die de opschaling van kweekvlees naar een betaalbaar product in de weg staan. CellTec Systems ontdekte dat cellen uit een eenvoudige huidponsbiopsie, nog vóór enige stamontwikkeling, al opvallend veel lijken op spierweefsel. Onderzoekers keken naar het aminozuurprofiel van de cellen: de verhouding tussen de bouwstenen van eiwitten. Gewoon vet- of huidweefsel bevat vooral het aminozuur glycine. De onderzochte cellen bevatten juist veel glutaminezuur, lysine en leucine, aminozuren die kenmerkend zijn voor eiwitrijk, actief spierweefsel. Met andere woorden: de cellen hoeven niet per se eerst omgevormd te worden om al veel voedingswaarde te leveren.
Vet voor de smaak, zonder gentechniek
Diezelfde cellen bleken ook geschikt om te veranderen in vetvoorlopercellen. Met de juiste voedingsstoffen bouwen ze zichtbaar vetdruppels op, en vet is juist de drager van smaak in vlees. Volgens CellTec Systems is dat belangrijk nieuws voor de voedingsindustrie: de cellen leveren al een herkenbare vleessmaak, ook zonder dat ze volledig zijn gerijpt tot spier- of vetweefsel. Cruciaal is dat dit hele proces verloopt zonder genetische modificatie. Dat scheelt niet alleen technische complexiteit, maar ook regelgeving: voedsel dat met gentechnieken is gemaakt, moet in veel landen strengere toelatingsprocedures doorlopen. Door dat te vermijden, kan een product sneller de markt op. Daar komt bij dat de gebruikte cellen zich snel en stabiel delen, een belangrijke eigenschap voor celproliferatie op industriële schaal.
Op weg naar betaalbaar kweekvlees
Dr. Teresa Buck, hoofd Cell Innovations bij CellTec Systems, noemt de resultaten een mijlpaal. Volgens haar bewijst het onderzoek dat cellen met de eigenschappen van echt vlees te maken zijn zonder omwegen via genetische aanpassingen. De combinatie van snel delende, ongemodificeerde cellen met een natuurlijke gelijkenis met spierweefsel en het vermogen om gericht vet op te slaan, moet het proces economisch aantrekkelijker maken. Het onderzoek is nog niet hetzelfde als een kant-en-klaar product in de supermarkt, maar het pakt wel een van de grootste knelpunten aan waar de kweekvleesindustrie al jaren tegenaan loopt: hoe maak je celmassa die niet alleen op vlees lijkt, maar er ook naar smaakt en evenveel voedingswaarde heeft, tegen een redelijke prijs.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als cellen al van nature op spierweefsel lijken zonder uitgebreide bewerking, kan dat de productie van kweekvlees sneller, goedkoper en makkelijker door de regelgeving loodsen. Dat is belangrijk omdat prijs en schaalbaarheid nu de grootste obstakels zijn voordat kweekvlees een serieus alternatief voor traditioneel vlees kan worden.
- Kweekvlees
- Vlees dat niet van een geslacht dier komt, maar in een bioreactor groeit uit dierlijke cellen.
- Aminozuurprofiel
- De verhouding van verschillende aminozuren, de bouwstenen van eiwitten, in een stuk weefsel of cellen.
- Celproliferatie
- Het proces waarbij cellen zich delen en vermenigvuldigen, essentieel om genoeg celmassa te kweken.
- Stamontwikkeling
- Het proces waarbij een ongespecialiseerde stamcel uitgroeit tot een specifiek celtype, zoals spier- of vetcellen.
- Primaire cellen
- Cellen die rechtstreeks uit levend weefsel zijn gehaald, in tegenstelling tot cellen die in een laboratorium genetisch zijn aangepast.
- Huidponsbiopt
- Een klein rond stukje huidweefsel dat met een speciaal instrument wordt afgenomen, vaak gebruikt om cellen te verzamelen.
- Adipogene differentiatie
- Het proces waarbij cellen zich ontwikkelen tot vetcellen die vetdruppels opslaan.
- Glutaminezuur, lysine en leucine
- Aminozuren die veel voorkomen in eiwitrijk, metabolisch actief weefsel zoals spieren.
- Vetvoorlopercellen
- Cellen die nog niet volledig zijn uitgegroeid tot vetcellen, maar wel die kant op kunnen ontwikkelen.
- Genetische modificatie
- Het bewust aanpassen van het DNA van een organisme of cel, iets wat CellTec Systems in dit proces vermijdt.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
