Australische winkels mogen slimme bril niet zomaar verbieden

Een café in Adelaide verbood onlangs alle slimme brillen aan tafel, uit zorg om kwetsbare klanten. Vorige week ging de gemeente Brisbane een stap verder: bij 21 openbare zwembaden mag niemand meer ongevraagd filmen met camera-apparaten, van smartphones tot wearables zoals de AI-glasses van Ray-Ban en Meta. Toch waarschuwt rechtsgeleerde Mark Giancaspro van The Conversation dat bedrijven niet zomaar alle brillen mogen weigeren.

Waarom bedrijven ingrijpen

Slimme brillen zien eruit als een gewone bril, maar hebben een ingebouwde camera en microfoon. Daarmee kun je ongemerkt foto's en video's maken van mensen om je heen. Die onzichtbaarheid maakt klanten en beheerders nerveus: niemand wil op het schoolplein, in het zwembad of in de kleedkamer worden gefilmd zonder het te weten. Bedrijven mogen in Australië zelf regels stellen aan wie ze toelaten, zolang die regels niet in strijd zijn met de wet. Een kroeg mag je weigeren om vieze kleding, een bibliotheek mag je eruit zetten bij wangedrag.

Grens tussen redelijke regel en discriminatie

Bij slimme brillen ligt dat anders, legt Giancaspro uit. Veel modellen zijn ook leverbaar met sterkte, waardoor mensen ze simpelweg nodig hebben om te kunnen zien. Bovendien bieden functies als handsfree bellen en live ondertiteling uitkomst aan mensen met een gehoor- of mobiliteitsbeperking; sommige brillen maken zelfs transcripties van gesprekken, wat weer helpt bij cognitieve beperkingen. Een algeheel verbod kan daarmee botsen met de Disability Discrimination Act uit 1992. Bedrijven die zo'n wet overtreden riskeren boetes of een schadevergoeding.

Veiliger is de aanpak van Brisbane: niet de bril verbieden, maar het ongevraagd opnemen van anderen. Dat sluit aan bij bestaande wetten over afluister- en optische surveillance-apparatuur in New South Wales, Victoria, West-Australië, Zuid-Australië en de Northern Territory. Queensland regelt hetzelfde via privacywetgeving. Tasmanië en het Australian Capital Territory lopen achter: hun wetten gelden nog niet voor camera's, alleen voor afluisterapparatuur.

Wat kunnen gebruikers doen?

Voor klanten en leden geldt: zichtbare huisregels bij de ingang zijn bindend zodra je naar binnen loopt, ook als je ze niet hebt gelezen. Bij een lidmaatschap gelden de voorwaarden die je hebt ondertekend, inclusief latere wijzigingen als daar ruimte voor is. Wordt een lidmaatschap opgezegd vanwege een slimme bril, dan is het de moeite waard te checken of de voorwaarden dat toestaan. Zo niet, dan is een juridische stap via contractenrecht, discriminatiewetgeving of consumentenrecht mogelijk.

De Australische federale regering overweegt vooralsnog geen importverbod op slimme brillen, liet minister van Justitie Michelle Rowland deze week weten. Met goedkopere modellen zoals de 89 dollar kostende bril van Kmart op de markt, duiken de wearables steeds vaker op in cafés en winkels. Fabrikant Meta kondigde intussen aan dat een update de camera blokkeert zodra het opnamelampje wordt afgeplakt, wat heimelijk filmen moeilijker moet maken.