Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
Zuid-Koreaanse satelliet fotografeert verse inslagkrater na crash SpaceX-raketonderdeel op de maan
Een afgedankt onderdeel van een SpaceX-raket is deze week per ongeluk op de maan neergestort. De Zuid-Koreaanse maansatelliet Danuri maakte foto's van voor en na de klap, waardoor voor het eerst goed zichtbaar is welke schade zo'n inslag aanricht.
Een bovenste trap van een Falcon 9-raket van SpaceX is woensdag met zo'n 8.700 kilometer per uur op het maanoppervlak ingeslagen. Het gaat om ruimtepuin: het afgedankte deel van de raket dat vorig jaar twee private maanlanders naar hun bestemming bracht. Na het lossen van die lading bleef de trap ronddwalen door de ruimte, tot zonneactiviteit en de zwaartekracht van de maan de baan zodanig verstoorden dat een botsing onvermijdelijk werd. Volgens SpaceX was de inslag een ongeluk en geen geplande actie.
Danuri legt de crash vast
De Zuid-Koreaanse ruimtevaartorganisatie KARI (Korea Aerospace Research Institute) kon de gevolgen razendsnel in beeld brengen. Hun maansatelliet Danuri, die sinds 2022 in een baan om de maan draait, vloog kort na de klap meerdere keren over de inslagplek. De camera's aan boord maakten foto's die woensdag door KARI zijn vrijgegeven. Op de beelden is te zien dat het terrein rond de inslagplek duidelijk donkerder is geworden. Dat komt doordat de klap stof en gesteente opwierp dat als een waaier rond de nieuwe inslagkrater is neergedaald. Deze ejecta verandert tijdelijk de kleur van het oppervlak, omdat dieper gelegen, donkerder materiaal wordt blootgelegd. Door de foto's van vóór de inslag (uit 2015, gemaakt door NASA) te vergelijken met die van erna, is precies te zien hoeveel materiaal is verplaatst en hoe groot de krater is geworden.
Ook NASA gaat kijken
Danuri was toevallig goed gepositioneerd om als eerste poolshoogte te nemen, maar niet de enige die de crash onderzoekt. NASA verwacht dat zijn eigen maanverkenner, de Lunar Reconnaissance Orbiter, komende week over de inslagplek vliegt om extra beelden te verzamelen. Zulke waarnemingen zijn voor wetenschappers waardevol: ze leren precies hoe een object van deze snelheid en omvang inslaat, informatie die ook helpt bij het inschatten van risico's van rondzwervend ruimtepuin bij toekomstige maanmissies. Vooral nu meerdere landen en bedrijven, waaronder SpaceX, steeds vaker uitrustingen en landers naar de maan sturen, groeit de kans op dit soort onbedoelde botsingen. Ruimtevaartorganisaties houden dan ook steeds beter bij waar afgedankte onderdelen na een lancering blijven en welke baan ze innemen, om te voorkomen dat toekomstige missies gevaar lopen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Nu private bedrijven als SpaceX steeds vaker de maan aandoen, groeit ook de hoeveelheid ruimtepuin die daar achterblijft. Dit incident laat zien hoe belangrijk het wordt om afgedankte raketonderdelen te volgen en hun baan te beheersen, willen toekomstige maanmissies en bases veilig blijven.
- Inslagkrater
- Een kom- of komvormige verdieping die ontstaat wanneer een object met hoge snelheid op een oppervlak botst.
- Ejecta
- Stof, gesteente en ander materiaal dat bij een inslag wordt weggeslingerd en rond de krater neerdaalt.
- Bovenste trap
- Het laatste onderdeel van een raket dat na de lancering de lading naar zijn eindbestemming brengt, en dat daarna vaak als ruimtepuin achterblijft.
- Ruimtepuin
- Afgedankte onderdelen van raketten en satellieten die in een baan om de aarde of, zoals hier, richting de maan blijven zweven.
- Baanperturbatie
- Een verstoring van de baan van een object in de ruimte, veroorzaakt door bijvoorbeeld zonneactiviteit of de zwaartekracht van een hemellichaam, waardoor de koers onvoorspelbaar verandert.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
