Lanceercrisis buiten China is erger dan gedacht, zegt analysebureau

Buiten China dreigt de komende jaren een groot tekort aan raketten om satellieten de ruimte in te brengen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van marktonderzoeker Quilty Space. Tussen nu en 2030 ontbreken naar schatting zo'n 150 lanceringen om aan de vraag van satellietbedrijven en ruimteagentschappen te voldoen. Telt men ook de groeiende behoefte van het Amerikaanse leger mee, dan kan dat tekort verdubbelen.

Een tekort dat tot in de jaren dertig kan duren

Caleb Henry, hoofd onderzoek bij Quilty Space, zegt dat de situatie erger is dan verwacht. "We wilden begrijpen hoe ernstig deze lanceercrisis is en wanneer die wordt opgelost", aldus Henry. "We kwamen erachter dat het probleem deze hele decennium niet verdwijnt en mogelijk pas eind jaren dertig afneemt." Volgens het rapport wordt het tekort het grootst in 2028, waarna de situatie langzaam verbetert. Meerdere factoren spelen een rol. Door de oorlog in Oekraïne zijn Russische raketten niet langer beschikbaar voor westerse klanten. Daarnaast vraagt het megaconstellatieproject Amazon Leo, voorheen bekend als Project Kuiper, veel lanceercapaciteit op. Een nieuwe generatie raketten - waaronder New Glenn van Blue Origin, Vulcan van United Launch Alliance en de nog niet gevlogen Neutron, Terran R en Nova - loopt vertraging op. Tot slot stopt SpaceX met het aanbieden van de Falcon 9 aan commerciële klanten, precies op het moment dat de vraag naar satellietlanceringen explodeert door megaconstellaties en een golf van kleine satellietbedrijven.

Starship lost het tekort niet meteen op

Starship, de nieuwe en volledig herbruikbare raket van SpaceX, heeft in theorie genoeg laadvermogen om het tekort te verhelpen. Maar het bedrijf promoot Starship nauwelijks als commerciële lanceerdienst. Belangrijker nog: er zijn geen aanwijzingen dat SpaceX een gewone lading-deur voor de raket ontwikkelt waarmee traditionele satellieten kunnen worden uitgezet. In plaats daarvan blijft de raket waarschijnlijk de smalle deur gebruiken die is ontworpen voor de eigen Starlink-satellieten, die achter elkaar de ruimte in worden geschoven. Topman Dan Goldberg van satellietbedrijf Telesat zei deze week dat zijn bedrijf toekomstige satellieten mogelijk plat moet bouwen om in dezelfde dispenser te passen die SpaceX voor zijn eigen Starlink-satellieten gebruikt.

Blue Origin en het Pentagon als onzekere factoren

Een mogelijke verlichting komt van Blue Origin. Quilty gaat conservatief uit van acht lanceringen met New Glenn in 2028, twaalf in 2029 en zestien in 2030. Blue Origin bouwt intussen fabriekscapaciteit voor wel 150 bovenste raketrappen per jaar, al zal het tijd kosten om zo'n grote raket op hoog tempo te laten vliegen. De grootste onzekerheid blijft het Amerikaanse leger. Het lanceerprogramma van de Amerikaanse Space Force kent twee categorieën: lane 1 voor risicovollere missies, open voor elk bedrijf met minstens één succesvolle lancering, en lane 2, voorbehouden aan SpaceX en United Launch Alliance. Dit jaar verhoogde de Space Force de verwachte vraag flink: lane 1 van 30-60 naar ongeveer 170 lanceringen, lane 2 van 54 naar 79, te plaatsen tussen 2025 en 2029. Quilty telde deze groei niet mee in de berekening, omdat Henry verwacht dat de Amerikaanse overheid SpaceX zal verplichten voorrang te geven aan militaire lanceringen, iets waarvoor het bedrijf al satellieten bouwt.