Amerikaanse marine koopt zonne-aangedreven drone-boten voor spionage op zee

Het Nieuw-Zeelandse techbedrijf Seasats heeft in korte tijd voor 24 miljoen dollar aan bestellingen binnengehaald voor zijn onbemande oppervlaktevaartuig Lightfish. Onder de klanten: de Amerikaanse marine en het Amerikaanse korps mariniers. Zij willen de zonne-aangedreven drone-boot inzetten om maandenlang de zeeën te bewaken, zonder dat daar bemande schepen voor nodig zijn.

Een drijvende spion op zonne-energie

De Lightfish is ongeveer 3,4 meter lang en weegt zo'n 163 kilo. Dankzij zonnepanelen kan de boot weken tot maanden op zee blijven zonder terug te hoeven voor brandstof of onderhoud. Dat maakt het vaartuig geschikt voor zogeheten ISR-missies: Intelligence, Surveillance and Reconnaissance, oftewel het verzamelen van inlichtingen en het in de gaten houden van een gebied. Afhankelijk van de missie kan de boot worden uitgerust met gewone camera's, infraroodcamera's voor thermische beeldvorming, of sonar om onderwatergeluid op te vangen.

Omdat de boten goedkoop, klein en langdurig inzetbaar zijn, kan de marine er tientallen tegelijk over een groot zeegebied verspreiden. Zo ontstaat een netwerk van drijvende wachtposten dat continu meekijkt, terwijl er maar weinig mensen aan te pas komen. Dat is aantrekkelijk voor taken als het bewaken van havens, marinebases, scheepvaartroutes en nauwe zeestraten, of het opsporen van onderzeeëractiviteit en smokkelpraktijken.

Huren in plaats van kopen

Opvallend aan de deal is dat een deel van de bestellingen via een abonnementsvorm loopt die Seasats 'robot-as-a-service' noemt, vergelijkbaar met een abonnementsmodel. Klanten zoals de marine hoeven de boten dan niet zelf te kopen, onderhouden en bedienen: Seasats levert de vaartuigen, houdt ze operationeel en verzorgt de data die de sensoren verzamelen. Voor het Pentagon is dat aantrekkelijk, omdat er geen nieuwe opleidings- en onderhoudsinfrastructuur hoeft te worden opgezet voor weer een nieuw wapensysteem.

Belangrijk is ook dat de 24 miljoen dollar bestaat uit al toegewezen budget, en niet uit een raamcontract waarbinnen 'tot' een bepaald bedrag besteed mag worden. Het gaat dus om concrete, lopende bestellingen. "Dit is geen geld om over een paar jaar autonome systemen te gaan verkennen. Dit zijn klanten die nu al echte dollars neerleggen voor capaciteit die ze vandaag kunnen inzetten", zegt Seasats-CEO Mike Flanigan.

Het idee achter de aankopen is wat het Amerikaanse leger 'persistente aanwezigheid' noemt: continu zicht houden op de zee, op grote schaal en over lange afstand, zonder voortdurend dure marineschepen of vliegtuigen in te zetten. Een torpedobootjager kost al snel honderdduizenden dollars per dag om te laten varen. Een zwerm zonne-boten kan daarentegen tegen een fractie van de kosten hetzelfde gebied in de gaten houden, en dat continu, in plaats van bij vlagen.