Zeven verrassingen achter SpaceX-lanceringen die je vast niet kende

Bij de meeste raketten wordt de eerste trap na gebruik gewoon afgedankt. Bij een herbruikbare raket van SpaceX ligt dat anders: de Falcon 9-booster kan terugkeren naar de aarde terwijl de tweede trap nog altijd naar een baan om de aarde klimt met de lading aan boord. NASA documenteerde dat proces al in 2015, tijdens de eerste geslaagde landing van een booster die eerder een lading naar een baan om de aarde had gebracht. Dat de twee onderdelen van zo'n tweetrapsraket volledig gescheiden hun eigen weg gaan, is minder vanzelfsprekend dan het lijkt.

Ook de neuskuip, de beschermende schil rond een satelliet tijdens de lancering, wordt bij SpaceX niet weggegooid. Volgens de eigen Falcon-gebruikershandleiding van het bedrijf waren begin 2025 al kuiphelften ingezet die samen op 307 eerdere missies hadden gevlogen. SpaceX vist de kuiphelften na lancering uit zee, inspecteert ze en zet ze opnieuw in. Zelfs een booster die ooit astronauten lanceerde, komt in aanmerking voor hergebruik: de Falcon 9 die in 2020 de NASA-astronauten Bob Behnken en Doug Hurley met de Demo-2-missie naar het internationale ruimtestation bracht, lanceerde later een onbemande vrachtcapsule. NASA noteerde dat als de vierde vlucht van diezelfde booster.

Andere manier van trappen scheiden

Het scheiden van raketonderdelen gebeurt van oudsher vaak met kleine explosieven. SpaceX kiest voor perslucht: pneumatische systemen duwen de trappen van de Falcon 9 en de zijboosters van de Falcon Heavy uit elkaar. Omdat dit mechanisme niet ontploft, kan SpaceX het vooraf op de grond testen, iets wat met explosieve bouten niet kan. Starship gaat nog een stap verder met 'hot staging': de motoren van de bovenste trap ontsteken al voordat de motoren van de onderliggende booster helemaal zijn uitgeschakeld. Daardoor komt hete uitlaatgas dicht bij de romp van de booster tijdens het loskoppelen, een risico dat SpaceX opvangt met interne druk in de brandstoftank en een extra stalen beschermlaag.

Vangen in plaats van landen

Waar de Falcon 9 op uitklapbare poten landt, kiest SpaceX voor de zware Super Heavy-booster van Starship voor een andere aanpak: in plaats van een eigen landingsverbranding met poten, wordt de booster opgevangen door mechanische armen aan de lanceertoren zelf. Die lanceertoren ving in 2024 al een booster na de zevende testvlucht van Starship, en diezelfde booster vloog bij de negende test opnieuw. Het landingsgereedschap staat dus niet aan boord van de raket, maar op de grond.

Tot slot gebruikt de Falcon 9 zijn eigen kerosine voor een tweede taak: het bijsturen van de motoren tijdens de vlucht. Normaal gesproken hebben raketten daarvoor een apart hydraulisch systeem nodig. SpaceX laat het besturingssysteem van de motoren putten uit het hogedruk-kerosinecircuit dat toch al aan boord is. Volgens het bedrijf zelf verkleint dat het risico op storingen, simpelweg omdat er minder losse systemen zijn die kunnen falen.

Het bekendste beeld van SpaceX blijft de rechtop landende booster. Maar deze zeven voorbeelden laten zien dat het bedrijf op veel meer plekken afwijkt van de klassieke aanpak: van hergebruikte kuipen tot dubbel ingezette brandstofsystemen. Niet elke methode geldt voor elke raket, en sommige technieken zijn nog in ontwikkeling. Toch blijkt keer op keer dat SpaceX onderdelen die andere raketbouwers als vaststaand beschouwen, gewoon opnieuw uitvindt.