Race om herbruikbare raketten: haalt China SpaceX ooit in?

Vorige maand landde de Chinese raket Zhuque-3 van bedrijf LandSpace veilig terug op aarde, na eerder een lading de ruimte in te hebben gebracht. Het was de eerste keer dat een Chinese raket dat kunstje flikte. SpaceX, het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, doet dit al honderden keren met zijn Falcon 9-raketten. China heeft echter nog geen enkele booster daadwerkelijk opnieuw gebruikt voor een tweede vlucht. Daarmee is de vraag gerechtvaardigd: kan China de achterstand op het gebied van herbruikbare raketten inlopen?

China's grote ruimteplannen

China's regering heeft in het vijftienjarenplan vastgelegd dat het land in 2030 een volwaardige ruimtemacht wil zijn. Daarbij hoort ook een eigen bemande maanlanding en een concurrent voor het Starlink-satellietnetwerk van SpaceX, een satellietmegaconstellatie die internet vanuit de ruimte levert. Herbruikbare raketten zijn daarvoor onmisbaar, omdat ze de kosten per lancering flink verlagen. Zeno Leoni van King's College London wijst erop dat ruimtevaart steeds belangrijker wordt voor zowel legers als economieën. Landen die niet zelf snel en goedkoop dingen de ruimte in kunnen schieten, dreigen buitengesloten te worden, zegt hij.

Waarom hergebruik loont

Het financiële argument voor herbruikbare raketten is simpel volgens ruimtevaartonderzoeker Kevin Sagis van de University of Texas at Austin. Een wegwerpraket als de Saturn V uit het Apollo-tijdperk kostte destijds zo'n miljard dollar per lancering. De moderne Amerikaanse SLS-raket, die ook niet herbruikbaar is, kost zelfs ongeveer vijf miljard dollar per vlucht. Dat is op termijn onbetaalbaar. Sagis ziet grote overeenkomsten tussen de huidige ruimtewedloop en die tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten tijdens de Koude Oorlog. China heeft volgens hem dezelfde voordelen als de Sovjets destijds: een overheid die grote middelen kan inzetten zonder gehinderd te worden door verkiezingen, en een grotere tolerantie voor risico's en mislukkingen.

Wie ligt er voor?

Toch is de wedloop geen simpele race met één winnaar, zegt ruimtevaartonderzoeker Chris Ellis van de University of Nottingham. Op het gebied van actuele techniek loopt China ongeveer tien jaar achter, schat hij, maar de ontwikkeling van herbruikbare raketten bestaat uit honderden losse technische puzzels waarin landen elkaar per onderdeel kunnen voorbijstreven. Zo werd de Chinese Zhuque-2 in 2023 de eerste raket op vloeibaar methaan die een baan om de aarde bereikte, met een methaan-zuurstofmotor als aandrijving. Dat huzarenstukje moet SpaceX nog altijd evenaren. China werkt daarnaast aan de Long March 9 en Long March 10, raketten met een herbruikbare eerste trap. Bij een test dit jaar voerde een Long March 10 al een landingsverbranding uit en landde de eerste trap veilig op zee. Ellis merkt op dat China minder openheid geeft over mislukte testvluchten dan SpaceX, wat het lastig maakt de werkelijke voortgang goed in te schatten. De oprichter van het Chinese bedrijf Deep Blue Aerospace verwacht dat China SpaceX in 2030 kan evenaren. Sagis waarschuwt de Amerikanen intussen om niet op hun lauweren te rusten: net als tijdens de Koude Oorlog kan een tijdelijke achterstand het begin zijn van een langetermijnverlies.