Ruimtevaart › Herbruikbare raketten

NASA bouwt nucleaire maanrover PROMISE uit onderdelen van Mars-missies

· Bijgewerkt 22 november 2026, 01:11 · 2 min leestijd

Herbruikbare raketten
Beeld: Interesting Engineering

NASA ontwikkelt een nieuwe maanrover die grotendeels is gebouwd uit reserveonderdelen van de Mars-missies Curiosity en Perseverance. De rover, PROMISE genaamd, draait op kernenergie en moet in 2028 naar de zuidpool van de maan reizen om daar te zoeken naar waterijs.

Een rover bouwen voor de zuidpool van de maan is geen sinecure. Daar duurt een nacht ongeveer veertien aardse dagen, en in bepaalde kraters schijnt de zon nooit. Zonnepanelen, zoals de meeste Mars-rovers gebruiken, zijn dus geen optie. NASA kiest daarom voor een slimme omweg: in plaats van een compleet nieuwe rover te ontwerpen, bouwt het ruimtevaartagentschap PROMISE grotendeels uit bestaande onderdelen en testmodellen van de Mars-missies Curiosity en Perseverance.

Hergebruik van Mars-techniek bespaart tijd en geld

PROMISE staat voor Polar Rover for Observation, Mapping, and In-Situ Exploration. Het is een rover ter grootte van een suv, ongeveer 2,9 meter lang en ruim duizend kilo zwaar, met zes wielen op een onderstel dat al jarenlang zijn waarde bewijst op Mars. Ingenieurs van NASA's Jet Propulsion Laboratory (JPL) in Californië gebruiken reserveonderdelen en grondtestmodellen die oorspronkelijk zijn gebouwd voor de Mars-rovers. Door niet vanaf nul te beginnen, hoopt NASA flink te besparen op ontwikkeltijd en kosten. De lancering staat gepland voor eind 2028. Het Amerikaanse bedrijf Blue Origin brengt de rover naar de maan met zijn Blue Moon Mark 1-lander. Daarna volgt een primaire missie van achttien maanden, waarin PROMISE het terrein verkent en helpt bij het aanwijzen van veilige landingsplekken voor toekomstige astronauten.

Een nucleaire batterij houdt de rover warm

Het belangrijkste onderdeel van PROMISE is geen zonnepaneel, maar een kernenergiegenerator op de achterkant van de rover. Deze zogeheten Multi-Mission Radioisotope Thermoelectric Generator, kortweg MMRTG, wekt stroom op uit de natuurlijke radioactieve aftakeling van plutonium-238. Dat proces levert continu warmte en elektriciteit, zonder bewegende delen en zonder dat er zonlicht nodig is. Aan het begin van de missie levert de generator ongeveer 110 watt aan stroom, genoeg om de elektronica, accu's en motoren van de rover te laten werken. De restwarmte wordt gebruikt om het geheel warm te houden, ook wanneer de temperatuur buiten daalt tot ruim onder de minus 100 graden Celsius. Dankzij deze aanpak kan PROMISE zonder onderbreking blijven rijden, ook in permanent beschaduwde kraters waar nooit licht komt.

Op zoek naar water-ijs voor een toekomstige maanbasis

Eenmaal op de maan moet PROMISE vooral op verkenning gaan naar waterijs, een grondstof die essentieel is voor NASA's plannen voor een bemande maanbasis. De rover is uitgerust met een boor, de TRIDENT, die tot een meter diep in de maanbodem kan boren. Verschillende meetinstrumenten aan boord analyseren vervolgens de bodem en de lucht op sporen van waterstof en andere stoffen die wijzen op ijs. Veel van deze instrumenten zijn overgenomen van de inmiddels geschrapte VIPER-rovermissie van NASA. Toch is het overzetten van Mars-techniek naar de maan geen kwestie van kopiëren en plakken. Experts wijzen erop dat de apparatuur eerst grondig getest moet worden tegen extreme temperatuurschommelingen, scherp maanstof en strenge veiligheidseisen rond het vervoer van nucleair materiaal. PROMISE moet dus nog bewijzen dat hergebruikte Mars-technologie ook op de maan overeind blijft.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Door bewezen Mars-techniek te hergebruiken, kan NASA sneller en goedkoper een robuuste verkenner naar de maan sturen. Slaagt PROMISE erin waterijs te vinden, dan levert dat cruciale informatie op voor de aanleg van een permanente maanbasis, waar water kan dienen als drinkwater, zuurstof of brandstof.

PROMISE
Een nucleair aangedreven maanrover van NASA, gebouwd uit reserveonderdelen van de Mars-missies Curiosity en Perseverance, bedoeld om waterijs op de zuidpool van de maan op te sporen.
MMRTG (Multi-Mission Radioisotope Thermoelectric Generator)
Een soort nucleaire batterij die elektriciteit en warmte opwekt uit de natuurlijke aftakeling van plutonium-238, zonder bewegende delen of zonlicht nodig te hebben.
Plutonium-238
Een radioactieve stof die bij verval voortdurend warmte afgeeft, gebruikt als brandstof in nucleaire generatoren voor ruimtevaartuigen.
Permanent beschaduwde kraters
Gebieden op de maanpolen waar door de ligging ten opzichte van de zon nooit licht binnenkomt, en waar mogelijk waterijs bewaard is gebleven.
Rocker-bogie-onderstel
Een beproefd wielonderstel voor rovers dat obstakels en oneffen terrein goed kan opvangen, al gebruikt op meerdere Mars-missies.
TRIDENT-boor
Een boorinstrument dat tot een meter diep in de bodem kan boren om de samenstelling en temperatuur van de ondergrond te meten.
Blue Moon Mark 1
Een maanlander van het bedrijf Blue Origin die wordt ingezet om PROMISE naar het maanoppervlak te brengen.
Regoliet
De losse, stoffige bodemlaag die het oppervlak van de maan en andere hemellichamen bedekt.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Herbruikbare raketten