Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
SpaceX-vrachtschip verlaat ISS met kankeronderzoek en kunstmatige bloedvaten
Een onbemand ruimtevrachtschip van SpaceX vertrekt deze week bij het internationale ruimtestation ISS, met aan boord duizenden kilo's wetenschappelijk materiaal. Het gaat om de 35e bevoorradingsmissie die NASA samen met SpaceX uitvoert. Onder de lading zitten onder meer in de ruimte gekweekte bloedvaten en bevroren tumorweefsel, die onderzoekers moeten helpen bij de strijd tegen veroudering en kanker.
De Dragon-capsule van SpaceX koppelde naar verwachting op woensdag 18 november om 11:05 uur (Amerikaanse oostkusttijd) los van het internationale ruimtestation ISS. Het vaartuig zat vastgemaakt aan de Harmony-module, een van de verbindingsstukken van het station. Grondpersoneel van SpaceX stuurde het commando voor het loskoppelen vanuit het hoofdkantoor in Hawthorne, Californië. NASA zond de operatie live uit, met weersomstandigheden als enige onzekere factor. De terugkeercapsule moet in de nacht van 18 op 19 november neerkomen in de Stille Oceaan, voor de kust van Californië. Die zogeheten splashdown wordt niet live uitgezonden, maar NASA belooft updates te plaatsen op het officiële blog van het ruimtestation.
Lading vol medisch onderzoek
Aan boord van de Dragon-capsule zit ruim 2.800 kilo aan proefmateriaal en apparatuur die astronauten de afgelopen weken op het station hebben gebruikt. Een van de opvallendste experimenten is een met een 3D-printer gemaakt bloedvat, gekweekt uit levend weefsel. Wetenschappers gebruikten dit kunstmatige bloedvat om te bestuderen hoe bloedvaten verouderen en hoe hart- en vaatziekten ontstaan, zowel in de ruimte als op aarde. Daarnaast reizen bevroren tumororganoïden mee: kleine, kunstmatig gekweekte klompjes tumorweefsel die in de ruimte zijn behandeld. Onderzoekers hopen hiermee nieuwe aanwijzingen te vinden voor betere, meer op het individu afgestemde kankerbehandelingen.
Bacteriën en beter slapen in de ruimte
Ook bevroren microben gaan mee terug naar aarde. Wetenschappers willen daarmee uitzoeken hoe bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica zich in de gewichtloze omgeving van het ruimtestation gedragen, aanpassen en ontwikkelen. Die kennis is relevant voor de gezondheidszorg op aarde, waar antibioticaresistentie een groeiend probleem is. Verder keert een verlichtingssysteem terug dat ruim drie jaar op het station heeft gehangen. Daarmee onderzochten wetenschappers of aangepaste verlichting astronauten kan helpen beter te slapen tijdens lange ruimtemissies, iets dat ook van belang is voor toekomstige reizen naar de maan en Mars.
Onderdeel van een groter programma
De Dragon-capsule arriveerde op 15 oktober bij het ruimtestation, twee dagen na de lancering met een Falcon 9-raket vanaf Cape Canaveral in Florida. Bij die lancering ging meer dan 2.850 kilo aan bevoorrading, proeven en apparatuur mee naar boven. Het ruimtestation ISS draait al meer dan 26 jaar onafgebroken met bemanning rond de aarde. NASA gebruikt het station om kennis op te bouwen voor langere ruimtereizen, onder meer voor het Artemis-programma naar de maan en toekomstige missies naar Mars.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Dit soort bevoorradingsmissies houdt het ruimtestation ISS draaiende als laboratorium voor onderzoek dat op aarde niet mogelijk is, van kankerbehandeling tot het ontstaan van antibioticaresistentie. De kennis die hieruit voortkomt, is ook nodig om mensen veilig en gezond langere tijd naar de maan en Mars te kunnen sturen. Doordat bedrijven als SpaceX deze vluchten uitvoeren, wordt ruimteonderzoek bovendien steeds goedkoper en vaker herhaalbaar.
- ISS
- Het internationale ruimtestation, een onbemand te besturen laboratorium dat al meer dan 26 jaar bemand rond de aarde draait.
- Dragon-ruimtevaartuig
- Een onbemande capsule van SpaceX die vracht naar het ruimtestation brengt en weer terug naar aarde laat komen.
- Falcon 9
- De herbruikbare raket van SpaceX die de Dragon-capsule de ruimte in lanceert.
- Bevoorradingsmissie (CRS)
- Een vaste serie vluchten waarmee SpaceX in opdracht van NASA regelmatig voorraden en onderzoeksmateriaal naar het ruimtestation brengt en terughaalt.
- Splashdown
- De landing van een ruimtecapsule in de zee, waarbij parachutes de val afremmen voordat een schip de capsule oppikt.
- 3D-bioprinting
- Een techniek waarbij levend weefsel laagje voor laagje wordt opgebouwd met een speciale printer, zodat het lijkt op echte organen of bloedvaten.
- Tumororganoïden
- Kleine, in het laboratorium gekweekte klompjes weefsel die een tumor nabootsen en gebruikt worden om behandelingen te testen.
- Antibioticaresistentie
- Het verschijnsel waarbij bacteriën ongevoelig worden voor medicijnen die ze normaal gesproken zouden doden.
- Harmony-module
- Een verbindingsonderdeel van het ruimtestation waaraan ruimtevaartuigen zoals Dragon kunnen aankoppelen.
- Artemis-programma
- Het NASA-programma dat astronauten terug naar de maan moet brengen, als opstap naar toekomstige missies naar Mars.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.