Goedkope raketlanceringen op de helling: sector zoekt nieuwe balans

Jarenlang gold de Falcon 9 van SpaceX als de betrouwbare, goedkope werkpaard-draagraket van de ruimtevaart. Maar SpaceX wil de komende twee tot drie jaar stoppen met het gebruik van de Falcon 9 voor commerciële klanten, om zich volledig te richten op de grotere en herbruikbare Starship-raket. Dat besluit zet de hele lanceerindustrie op scherp. Satellietoperators moeten op zoek naar alternatieven, en opkomende raketbedrijven zien hun kans schoon.

Astra wil terugkeren met een 'blikje'

Een van die bedrijven is het Amerikaanse Astra, dat na een moeizame periode weer overeind probeert te krabbelen. Topman Chris Kemp mikt op een eerste lancering van de nieuwe Rocket 4.0 begin 2027. De raket is bijna negentien meter hoog en moet uiteindelijk tot een ton aan lading naar een lage baan om de aarde kunnen brengen. Opvallend is de aanpak: waar veel concurrenten inzetten op herbruikbare raketten met dure motoren, kiest Astra bewust voor een simpel, wegwerpbaar ontwerp. "We bouwen geen herbruikbare raket met een peperduur motorsysteem. We proberen een blikje soda te bouwen", aldus Kemp. Het bedrijf wil uiteindelijk honderden raketten per jaar produceren en claimt de meest betrouwbare en betaalbare raket ooit te maken.

Ook het Franse bedrijf HyPrSpace loopt vertraging op: de suborbitale testraket Baguette One, die op hybride voortstuwing vliegt, stijgt nu pas in 2027 voor het eerst op vanaf een militaire lanceerlocatie in Zuidwest-Frankrijk.

Ariane 6 hapert, ESA waarschuwt voor drukte in de ruimte

Ook Europa's eigen zware raket, de Ariane 6, ondervindt hinder. Tijdens grondtests in augustus werd een probleem ontdekt met de turbopomp van de raket, waardoor het doel van acht lanceringen dit jaar niet wordt gehaald. Herstelwerkzaamheden zijn mogelijk ter plekke uit te voeren in de Franse ruimtehaven in Guyana, maar de vertraging raakt ook commerciële klanten. Zo rekende Amazon voor zijn satellietinternetproject Leo op de Ariane 6, juist omdat andere zware raketten als New Glenn en Vulcan eveneens technische problemen hebben.

Tegelijkertijd groeien de zorgen over de drukte in een baan om de aarde. Het Europese ruimtevaartagentschap ESA publiceerde deze maand zijn jaarlijkse rapport over de staat van de ruimteomgeving en heeft de verwachte groei van het aantal satellieten fors naar boven bijgesteld. Zelfs als operators zich netjes houden aan afspraken over het opruimen van oude satellieten en het vermijden van botsingen, wordt de omgeving rond de aarde de komende jaren aanzienlijk voller. In technisch voorzichtige bewoordingen waarschuwt ESA voor een pad richting het zogeheten Kessler-syndroom: een kettingreactie van botsend ruimtepuin die delen van de ruimte jarenlang onbruikbaar zou kunnen maken. Nieuwe categorieën zoals orbitale datacenters zijn in die berekening nog niet eens meegenomen.

Branchegenoten zien de bui al hangen. Tijdens de World Space Business Week in Parijs stelde Michael Creech, vicepresident strategie bij Firefly Aerospace, dat klanten te veel gewend zijn geraakt aan hoge betrouwbaarheid tegen lage prijzen — een model dat volgens hem de markt niet structureel ondersteunde. Hij verwacht dat de sector de komende zes maanden tot twee jaar 'resettet' naar een nieuwe balans, met minder focus op een race naar de bodemprijs en meer op duurzame verdienmodellen voor satelliet-megaconstellaties en andere grote klanten.