VS verbiedt import van nieuwe humanoïde en viervoetige robots

De Amerikaanse toezichthouder FCC verbiedt de import van nieuwe geavanceerde robots en bijbehorende stroomomvormers uit het buitenland. Het gaat vooral om mobiele robots zoals humanoïden en viervoetige robots, die volgens de Amerikaanse overheid een risico vormen voor de nationale veiligheid. Een interagency-overleg dat door het Witte Huis is samengeroepen, concludeerde dat deze producten "onaanvaardbare risico's" met zich meebrengen. De maatregel raakt vooral Chinese fabrikanten, die momenteel de wereldmarkt domineren.

Wat houdt het importverbod precies in?

Het gaat om geavanceerde, mobiele robotapparaten met draadloze verbinding, zoals humanoïden en zogeheten quadrupeds (viervoetige robots), plus de stroomomvormers die de gewrichten van die machines aansturen. Bedrijven kunnen alsnog een uitzondering krijgen als het Amerikaanse ministerie van Oorlog of het ministerie van Binnenlandse Veiligheid een voorwaardelijke goedkeuring afgeeft. Het verbod werkt niet met terugwerkende kracht: robots die al zijn gekocht, al in gebruik zijn, of al een FCC-goedkeuring hebben, blijven gewoon toegestaan. Overheidsaankopen vallen buiten de regeling en software-updates voor bestaande buitenlandse systemen kunnen met een aparte ontheffing alsnog doorgang vinden.

De FCC vergelijkt de stap met eerdere maatregelen tegen Chinese drones en dronecomponenten. Ook daar probeert de Verenigde Staten al jaren productiecapaciteit terug te halen die het land ruim tien jaar geleden grotendeels aan China verloor.

Zorgen over cyberveiligheid en marktmacht

Voorstanders van het verbod wijzen vooral op cyberveiligheid. Onderzoekers vonden eerder een achterdeur in robots van het Chinese bedrijf Unitree en ontdekten dat sommige modellen data naar servers in China stuurden zonder medeweten van de eigenaar. Robert Little, voormalig hoofd robotstrategie bij het Amerikaanse Novanta en dit jaar onderscheiden met de Joseph F. Engelberger Robotics Award, noemt dat een kantelpunt: "Deze robots zijn mobiele, verbonden computers met camera's, microfoons en sensoren. Zodra ze fabrieken, magazijnen en straks huizen binnenkomen, wordt het beschermen van de data die ze verzamelen een kwestie van nationale veiligheid." Ook wijst hij op de rol van de Chinese overheid, die via wetgeving grip kan houden op bedrijven binnen haar grenzen, wat volgens hem het risico breder maakt dan één specifiek merk.

Evan Beard, topman van het Amerikaanse Standard Bots, noemt het "een van de krachtigste technologie-veiligheidsmaatregelen uit de moderne Amerikaanse geschiedenis". Zijn bedrijf haalde vorige maand 200 miljoen dollar op om de eigen productie in de VS uit te breiden, en steunt het verbod. China heeft naar schatting 80 tot 90 procent van alle wereldwijd verscheepte humanoïde robots op zijn naam staan en telt meer dan de helft van alle geïnstalleerde industriële robots wereldwijd. Ook de Amerikaanse humanoïdebouwer Agility pleitte eerder in het Congres voor eenduidig Amerikaans robotbeleid.

Twijfel over effect op Amerikaanse innovatie

Niet iedereen is enthousiast. Georg Stieler, robotica-adviseur en directeur Azië bij STM, waarschuwt dat de maatregel Amerikaanse start-ups juist kan afsnijden van goedkope Chinese platforms, terwijl vergelijkbare westerse alternatieven nog ontbreken. Bovendien blijft de VS afhankelijk van onderdelen als actuatoren, reductoren, batterijen, sensoren en magneten van zeldzame aardmetalen: China verwerkt meer dan 90 procent van de wereldwijde voorraad daarvan. Dit raakt de bredere toeleveringsketen van de robotica-industrie. Stieler wijst ook naar de ervaring met Chinese drones: ondanks jarenlange importbeperkingen heeft de VS nog altijd geen concurrerende consumentendronefabrikant, en stapte het Amerikaanse Skydio in 2023 zelfs uit die markt.

Marktonderzoeker Rueben Scriven van Interact Analysis denkt dat het effect op korte termijn beperkt blijft, omdat de meeste Chinese fabrikanten van humanoïden nog nauwelijks in de Amerikaanse markt actief zijn. Wel vreest hij dat het verbod de Amerikaanse markt juist kan schaden, omdat goedkope Chinese robots tot nu toe hielpen om consumenten via demonstraties en entertainment kennis te laten maken met de technologie.