VS wil milieuregels voor commerciële raketlanceringen schrappen

Bedrijven die raketten willen lanceren in de Verenigde Staten hoeven straks mogelijk geen uitgebreide milieutoetsing meer te doorlopen. Het Amerikaanse ministerie van Transport (DOT) kondigde op 28 juli aan een regel voor te stellen die vergunningen van de federale luchtvaartautoriteit FAA voor lanceringen, terugkeer van raketten en lanceerbases vrijstelt van dertien milieuwetten. Op 30 juli wordt het voorstel officieel gepubliceerd, waarna een publieke inspraakperiode van dertig dagen begint.

Minder toetsing, snellere vergunningen

Kern van het voorstel is dat de minister van Transport wettelijke bevoegdheid gebruikt om regelgeving te omzeilen als die 'niet noodzakelijk' wordt geacht voor de bescherming van volksgezondheid, veiligheid en nationale belangen. Een van de wetten die zou vervallen, is de National Environmental Policy Act (NEPA), die verplicht tot milieuonderzoek bij grote federale besluiten zoals vergunningverlening. Het ministerie verwijst naar een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof uit 2025, die de reikwijdte van NEPA al beperkte tot directe gevolgen van een project. Ook wetten als de Endangered Species Act, de Clean Water Act en de Clean Air Act zouden buiten werking worden gesteld voor lanceerlicenties. De maatregel volgt op een presidentieel decreet van augustus vorig jaar, waarin werd opgeroepen om 'alle beschikbare bevoegdheden' in te zetten om milieutoetsing voor lanceervergunningen te versnellen of te schrappen. Minister Sean Duffy noemt overheidsbureaucratie een obstakel voor Amerikaans succes in de ruimtevaart. Brancheorganisatie Commercial Space Federation steunt het voorstel en stelt dat lanceerbases en lanceercomplexen de ruggengraat vormen van de Amerikaanse ruimte-economie, en dat minder regeldruk nodig is om de groeiende vraag naar lanceercapaciteit bij te benen.

Milieuorganisaties luiden noodklok

Milieugroepen reageren fel op het voorstel. Volgens Brett Hartl van het Center for Biological Diversity ondermijnt de regering daarmee decennia van verantwoorde omgang met ruimtevaart, ten voordele van welgestelde bedrijven. Zijn organisatie is een van de partijen die de Amerikaanse overheid al aanklaagt over een grondruil tussen SpaceX en de U.S. Fish and Wildlife Service. Daarbij zou SpaceX 715 acres land in het Lower Rio Grande Wildlife Refuge krijgen, naast zijn Starbase-lanceerbasis in Texas, in ruil voor 683 acres elders. Op 20 juli vroegen de organisaties om een spoedmaatregel om die ruil te blokkeren, uit vrees dat de overdracht rond zou zijn voordat een rechtbank uitspraak kan doen. Op 28 juli besliste de rechter echter dat de zaak moet worden behandeld door een rechtbank in het zuiden van Texas, waar het betrokken land ligt.

Wat volgt er nu

Na de publicatie van het voorstel op 30 juli kan iedereen dertig dagen lang schriftelijk reageren. Vervolgens beoordeelt de FAA die reacties voordat een definitieve regel wordt vastgesteld. Voorstanders binnen de industrie wijzen erop dat milieubeoordelingen zelden een project daadwerkelijk hebben tegengehouden, maar wel geld en tijd kosten en bedrijven soms verplichten tot aanpassingen. Voor het bredere ruimtevaartbeleid van de VS markeert het voorstel een verschuiving: waar milieutoetsing lange tijd een vaste stap was in het vergunningsproces voor onder meer herbruikbare raketten, wordt die stap nu ter discussie gesteld in naam van snelheid en concurrentiekracht.