Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels

Groene waterstof in Nederland: vier van zeven projecten al geschrapt

· Bijgewerkt 13 november 2026, 01:03 · 2 min leestijd

Groene waterstof & e-fuels
Beeld: CleanTechnica

In 2022 kreeg Nederland zeven groene-waterstofprojecten subsidie, goed voor 783,5 miljoen euro en 1150 megawatt elektrolysecapaciteit. Vier jaar later zijn vier van die projecten geschrapt en draait geen van de zeven fabrieken, terwijl het kabinet alvast 780 miljoen euro reserveert voor een nieuwe subsidieronde.

Honderden miljoenen toegezegd, geen fabriek draait

In 2022 verdeelde de Nederlandse overheid 783,5 miljoen euro subsidie over zeven groene-waterstofprojecten. Samen zouden ze 1150 megawatt aan elektrolysecapaciteit opleveren: installaties die met stroom uit zon en wind water splitsen in waterstof en zuurstof. Vier jaar later is de balans somber. Vier van de zeven projecten, goed voor 550 megawatt, zijn geschrapt. Geen van de resterende drie draait inmiddels op volle kracht. Van de toegezegde 783,5 miljoen euro is tot nu toe ongeveer 150 miljoen euro daadwerkelijk uitgekeerd, blijkt uit Kamervragen die op 2 november zijn beantwoord. Het kabinet kan niet aangeven wanneer groene waterstof zonder subsidie commercieel haalbaar wordt. Toch staat er voor een volgende subsidieronde alvast 780 miljoen euro klaar.

Te optimistische rekensom

De subsidies uit 2022 waren gebaseerd op de verwachting dat groene waterstof in 2030 rond de 2 euro per kilo zou kosten en binnen tien jaar kon concurreren met waterstof die uit aardgas wordt gemaakt. Die aanname blijkt niet realistisch. Voor elektrolyse is ongeveer 50 tot 55 kilowattuur elektriciteit nodig per kilo waterstof. Zelfs bij een zeer lage stroomprijs van 50 euro per megawattuur kost alleen al de elektriciteit 2,50 tot 2,75 euro per kilo, nog voordat kosten voor apparatuur, onderhoud, waterzuivering, compressie en transport zijn meegerekend. Fabrieken zouden kunnen besparen door alleen tijdens de goedkoopste uren stroom in te koopen, maar dan staat de elektrolyser de rest van de tijd stil. Dat drukt de energierekening, maar maakt de investering per geproduceerde kilo juist duurder, omdat de dure apparatuur minder uren draait.

Ook het pijpleidingnet wordt duurder, subsidie blijft komen

Niet alleen de fabrieken, ook de infrastructuur eromheen loopt uit de hand. De Algemene Rekenkamer meldde in december 2025 dat de geraamde investering in het landelijke waterstofpijpleidingnet is gestegen van 1,5 miljard naar 3,8 miljard euro. Netbeheerder Gasunie en dochterbedrijf Hynetwork Services houden rekening met opstartverliezen tot 2,5 miljard euro, tegenover een subsidie van 750 miljoen euro. Een pijpleidingnet dat is ontworpen voor een grote toekomstige waterstofmarkt wordt moeilijker rendabel als die markt kleiner uitvalt dan gepland. In de eigen energieverkenning van september erkent het kabinet dat waterstof een kleinere rol krijgt in de opwekking van warmte en elektriciteit, en dat de industrie minder waterstof nodig zal hebben dan eerder voorzien. Toch kiest het kabinet voor meer productiesubsidies, een inkoopverplichting voor bepaalde industriële afnemers en verdere steun aan het pijpleidingnet.

Dat er minder waterstof nodig is, betekent niet dat de Nederlandse chemie-, staal- en havenindustrie moet verdwijnen. Grondstoffen kunnen ook elders worden gemaakt met goedkope schone stroom en vervolgens worden geïmporteerd voor verwerking in Nederland. Industriële warmtepompen en directe elektrificatie van processen maken waterstof in sommige gevallen overbodig. En kleinere raffinaderijen hebben vanzelf minder waterstof nodig naarmate de vraag naar aardolie daalt. Voordat het kabinet een nieuwe subsidieronde opent, is het verstandig om eerst te bepalen welke industriële producten daadwerkelijk waterstof nodig hebben en hoeveel.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? De tegenvallende resultaten laten zien dat groene waterstof voorlopig duurder en minder kansrijk is dan beleidsmakers in 2022 verwachtten. Als overheden vasthouden aan oude productiedoelen terwijl de vraag kleiner wordt, dreigt belastinggeld te gaan naar infrastructuur en fabrieken die weinig klanten vinden. Dat kan ten koste gaan van alternatieven zoals elektrificatie, die voor veel industriële processen goedkoper en sneller beschikbaar zijn.

Groene waterstof
Waterstofgas dat wordt gemaakt met duurzame elektriciteit, in tegenstelling tot waterstof die uit aardgas wordt geproduceerd.
Elektrolyse
Het proces waarbij elektrische stroom water splitst in waterstof en zuurstof.
Elektrolysecapaciteit (MW)
Het vermogen van een elektrolysefabriek, uitgedrukt in megawatt; hoe hoger dit getal, hoe meer waterstof de installatie per uur kan produceren.
kWh/MWh
Kilowattuur en megawattuur zijn eenheden voor elektriciteitsverbruik of -prijs; één megawattuur is duizend kilowattuur.
Algemene Rekenkamer
Onafhankelijke instelling die controleert of de Nederlandse overheid belastinggeld doeltreffend en doelmatig uitgeeft.
Gasunie/Hynetwork Services
De Nederlandse netbeheerder die het landelijke pijpleidingnet voor transport van waterstof aanlegt en beheert.
Pijpleidingnetwerk
Het systeem van buisleidingen dat waterstof moet vervoeren tussen producenten en industriële afnemers in Nederland.
Fossiele waterstof
Waterstof die wordt gemaakt uit aardgas, momenteel goedkoper maar met hogere CO2-uitstoot dan groene waterstof.
Elektrificatie
Het vervangen van processen die fossiele brandstof of waterstof gebruiken door processen die rechtstreeks op elektriciteit draaien.
Industriële warmtepomp
Een apparaat dat met elektriciteit warmte opwekt voor industriële processen, vaak als alternatief voor verbranding van gas of waterstof.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Groene waterstof & e-fuels