Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels
Europese groene waterstof dreigt te duur te worden voor eigen industrie
Europa zet fors in op groene waterstof voor de industrie, maar nieuwe berekeningen laten zien dat de productiekosten veel hoger uitvallen dan fabrieken kunnen betalen. Voor proceswarmte, ammoniak en staal is waterstof vaak duurder dan alternatieven, waarschuwt energieanalist Michael Barnard.
Waterstof geldt al jaren als sleutelstof voor de verduurzaming van zware industrie. Maar een rekenmodel van energie-analist Michael Barnard, die werkt voor adviesbureau TFIE Strategy, laat een ongemakkelijke kloof zien. In het centrale scenario voor 2050 kost het produceren van waterstof op locatie in Europa 5,70 euro per kilo. Veel industriële klanten kunnen daar bij lange na niet aan tippen, omdat zij ook naar goedkopere alternatieven kunnen kijken.
Hoe de prijs van 5,70 euro ontstaat
Het grootste deel van de kostprijs komt van stroom. Het model rekent met een elektriciteitsprijs van 60 euro per megawattuur. Omdat er 53 kilowattuur stroom nodig is om één kilo waterstof te maken via elektrolyse, kost alleen al de stroom 3,18 euro per kilo. De rest van de kosten komt van de elektrolyser zelf: aanschaf, onderhoud, vervanging van onderdelen, water en andere installatiekosten. Samen komt dat uit op 5,70 euro per kilo, nog vóórdat de waterstof bij de klant is afgeleverd. Met extra transport en opslag kan de prijs stijgen tot 6,95 euro per kilo.
Wat de industrie werkelijk kan betalen
Het probleem zit bij de klant. Een fabriek die waterstof wil gebruiken om warmte op te wekken voor productieprocessen, heeft daarvoor relatief veel waterstof nodig: ruim 32 kilo per megawattuur nuttige warmte. Bij 5,70 euro per kilo komt de brandstofrekening uit op 182 euro per megawattuur. Datzelfde proces kan echter ook direct op elektriciteit draaien, en dat levert warmte op voor een prijs die overeenkomt met een waterstofprijs van maximaal 2,07 euro per kilo. De kostprijs van waterstof ligt dus 3,63 euro per kilo boven wat de klant kan veroorloven.
Hetzelfde patroon duikt op bij andere grote afnemers. Voor de productie van groene ammoniak, nodig voor kunstmest en chemie, is Europese waterstof alleen concurrerend als die tussen 2,62 en 4,00 euro per kilo kost, afhankelijk van waar de ammoniak vandaan komt. Voor de staalindustrie ligt de grens tussen 2,28 en 4,45 euro per kilo bij vergelijking met geïmporteerd, met waterstof gereduceerd ijzer. Tegenover een Europees elektrochemisch proces om ijzer te maken daalt die grens zelfs naar ongeveer 1,43 euro per kilo. Ook het Internationaal Energieagentschap (IEA) bevestigt in zijn Global Hydrogen Review 2026 dat industrieën zonder subsidie doorgaans niet meer dan ongeveer 2 dollar per kilo kunnen betalen, en bij sommige staalprocessen is dat zelfs negatief.
Gevolgen voor investeerders en beleid
Toezichthouder ACER meldde in november 2026 dat er 4,2 gigawatt aan elektrolysecapaciteit in Europa is toegezegd, operationeel of in aanbouw. Bijna de helft daarvan hangt samen met raffinaderijen, die door Europese regels verplicht zijn hernieuwbare brandstoffen te gebruiken. Voor andere sectoren, zonder zo'n verplichting, ontbreekt die garantie. Barnard waarschuwt dat subsidies en verplichte inkoop vraag kunnen creëren die er anders niet zou zijn, maar dat overheden dan wel duidelijk moeten maken wie die meerkosten uiteindelijk betaalt en voor hoe lang. Voor banken en investeerders is de les simpel: een waterstofproject dat 5 euro per kilo kost, heeft geen toekomst als de bedoelde klant maximaal 3 euro kan betalen. Een intentieverklaring dicht dat gat niet.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze analyse laat zien dat de toekomst van groene waterstof in de industrie niet alleen afhangt van hoe goedkoop producenten kunnen maken, maar vooral van wat afnemers kunnen betalen in vergelijking met alternatieven zoals directe elektrificatie of import. Zonder overheidssteun dreigen veel geplande Europese waterstofprojecten financieel onhaalbaar te blijven, wat gevolgen heeft voor klimaatdoelen en investeringsbeslissingen in de hele industriële sector.
- Groene waterstof
- Waterstof die wordt gemaakt met elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, via een proces dat elektrolyse heet.
- Elektrolyse
- Een techniek waarbij water met behulp van elektrische stroom wordt gesplitst in waterstof en zuurstof.
- Elektrolyser
- De installatie waarin elektrolyse plaatsvindt en waterstof wordt geproduceerd.
- Proceswarmte
- Warmte die fabrieken nodig hebben voor productieprocessen, bijvoorbeeld om materialen te verhitten of te smelten.
- Ammoniak
- Een chemische stof gemaakt met waterstof en stikstof, essentieel voor kunstmest en diverse chemische producten.
- Met waterstof gereduceerd ijzer (HBI/DRI)
- Een methode om ijzer uit ijzererts te winnen met waterstof in plaats van kolen, waardoor minder CO2 vrijkomt.
- Elektrochemisch ijzerproces
- Een alternatieve, nieuwere techniek om ijzer te maken direct met elektriciteit, zonder tussenstap via waterstof.
- Megawattuur (MWh)
- Een eenheid voor energie, gelijk aan 1.000 kilowattuur, vaak gebruikt om grote hoeveelheden elektriciteit of warmte te meten.
- ACER
- De Europese koepel van nationale energietoezichthouders, die onder meer de ontwikkeling van waterstofprojecten in de EU volgt.
- Carbon contracts for difference
- Overheidscontracten die het prijsverschil tussen een duurdere groene technologie en een goedkoper fossiel alternatief compenseren, om investeringen aantrekkelijk te maken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.