AI & computing › Kwantumcomputing & AI-hybrides
Verborgen defecten in kwantumchip geven energie van qubit later terug
Onderzoekers van het Karlsruhe Institute of Technology hebben ontdekt dat kwantumchips piepkleine, onbekende defecten bevatten die de energie van een qubit tijdelijk vasthouden en later weer teruggeven. De vondst verklaart waarom kwantumcomputers soms onvoorspelbaar fouten maken en biedt een nieuwe manier om die fouten op te sporen.
Kwantumcomputers die gebouwd zijn met supergeleidende circuits verliezen voortdurend een beetje energie aan hun omgeving. Die energie leek voorgoed verdwenen, maar onderzoekers van het Karlsruhe Institute of Technology (KIT) in Duitsland ontdekten dat piepkleine, nog altijd onbekende defecten in het materiaal om een qubit die energie tijdelijk kunnen opslaan. Na een tijdje geven ze de energie weer terug aan de qubit. Het team, onder leiding van natuurkundige Ioan Pop, publiceerde de bevindingen in het vakblad Physical Review Letters.
Waarom kwantumchips energie verliezen
Een qubit is de kleinste rekeneenheid van een kwantumcomputer, vergelijkbaar met een bit in een gewone computer. Supergeleidende qubits zijn extreem gevoelig: de kwantuminformatie die ze vasthouden, kan door de kleinste verstoring verloren gaan. Dat gebeurt onder meer wanneer een qubit energie afgeeft aan zijn omgeving, bijvoorbeeld door trillingen van warmte. Tot nu toe gingen natuurkundigen ervan uit dat die omgeving geen geheugen heeft: eenmaal verloren energie komt niet meer terug. Onderzoekers meten de levensduur van een qubit daarom als een gemiddelde verliessnelheid, zonder rekening te houden met uitzonderingen.
Het KIT-team laat nu zien dat die aanname niet altijd klopt. Microscopische defecten in het materiaal rond een qubit kunnen energie veel langer vasthouden dan de qubit zelf overleeft. Die defecten geven de energie later weer af, waardoor de qubit onverwacht teruggaat naar een eerdere toestand. Zulke momenten vallen niet op in de gewone gemiddelde meting, waardoor ze decennialang onopgemerkt zijn gebleven.
Spontane sprongen in clusters
Om de defecten op te sporen, hoefden de onderzoekers de qubit niet actief te bestoken met pulsen, zoals eerder gebruikelijk was. In plaats daarvan volgden ze de qubit continu en registreerden ze de spontane kwantumsprongen die vanzelf optreden tussen de laagste energietoestand, de grondtoestand, en een hogere energietoestand, de aangeslagen toestand. Die sprongen worden veroorzaakt door kleine warmtefluctuaties.
Normaal gesproken verwacht je dat zulke sprongen gelijkmatig over tijd verspreid zijn, omdat een qubit na het afgeven van energie even moet bijkomen voordat hij opnieuw kan springen. Maar de onderzoekers zagen dat de sprongen vaak in groepjes voorkwamen. Dat is een duidelijk signaal dat energie die de qubit had afgegeven, tijdelijk in een naburig defect werd opgeslagen en daarna meerdere keren heen en weer ging tussen qubit en defect, voordat de energie definitief verdween. Door de meting te herhalen bij verschillende frequenties en elektrische veldsterktes, konden de onderzoekers afzonderlijke defecten een voor een isoleren. Elk defect gaf een eigen, herkenbaar signaal.
Op weg naar stabielere kwantumcomputers
De techniek biedt natuurkundigen voor het eerst een praktische manier om deze hardnekkige defecten te onderscheiden van gewoon energieverlies, zonder de qubit kunstmatig te verstoren. Dat maakt het mogelijk om verder te onderzoeken wat deze defecten precies zijn en waar in het materiaal ze ontstaan, een vraag die na decennia van onderzoek nog altijd onbeantwoord is. Die kennis kan op termijn helpen bij het ontwerpen van betere foutcorrectiemethoden, die rekening houden met de specifieke fouten die deze defecten veroorzaken. Voor de ontwikkeling van grotere, betrouwbaardere kwantumcomputers is dat een belangrijke stap: foutcorrectie is een van de grootste knelpunten om kwantumcomputers geschikt te maken voor praktisch gebruik.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze ontdekking helpt natuurkundigen beter te begrijpen waarom kwantumcomputers fouten maken, en biedt een meetmethode om die fouten te herkennen zonder de chip te verstoren. Op termijn kan dit leiden tot slimmere foutcorrectie, een cruciale stap om kwantumcomputers stabiel en bruikbaar te maken buiten het laboratorium.
- Qubit
- De kleinste rekeneenheid van een kwantumcomputer, te vergelijken met een bit in een gewone computer, maar met kwantumeigenschappen.
- Supergeleidend circuit
- Een elektrisch circuit dat bij extreem lage temperaturen zonder weerstand stroom geleidt en als basis dient voor veel moderne kwantumchips.
- Kwantumsprong
- Een plotselinge, spontane overgang van een qubit tussen twee energietoestanden, veroorzaakt door kleine verstoringen uit de omgeving.
- Grondtoestand en aangeslagen toestand
- De laagste energietoestand van een qubit (grondtoestand) en een hogere energietoestand (aangeslagen toestand) waartussen de qubit kan wisselen.
- Defect
- Een microscopisch mankement in het materiaal rond een qubit dat energie kan vasthouden en later weer afgeven.
- Foutcorrectie
- Technieken om fouten in kwantumberekeningen op te sporen en te herstellen, essentieel om kwantumcomputers betrouwbaar te maken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.