Klimaat & energie › Commerciële kernfusie
VK zoekt bedrijven voor bouw van prototype-kernfusiecentrale STEP
Het Britse kernfusieprogramma STEP gaat een belangrijke fase in. UK Fusion Energy, onderdeel van de Britse kernenergie-autoriteit UKAEA, zoekt bedrijven voor vijf grote technische contracten met een totale waarde van bijna 115 miljoen Britse pond (ruim 150 miljoen dollar). De opdrachten moeten de bouw van de eerste Britse experimentele fusiecentrale dichterbij brengen.
STEP staat voor Spherical Tokamak for Energy Production, een proefcentrale die moet laten zien dat kernfusie op termijn bruikbaar is voor de opwekking van elektriciteit. De locatie staat al vast: het terrein van de voormalige kolencentrale West Burton in het Engelse Nottinghamshire, aangewezen in oktober 2022. Volgens de planning moet de centrale uiterlijk in 2040 in bedrijf zijn. Naast de fusie-installatie komen er op het terrein ook een opleidingscentrum en een bedrijvenpark.
De doelstellingen van STEP zijn ambitieus. De centrale moet structureel meer dan 100 megawatt aan netto elektriciteit leveren, zelfvoorzienend worden in de brandstof tritium, en materialen en onderdelen testen onder realistische fusie-omstandigheden. Ook moet het project een haalbaar pad schetsen naar betaalbare bouw- en onderhoudskosten, zodat fusie-energie ooit commercieel haalbaar wordt.
Vijf grote technische opdrachten
UK Fusion Energy verdeelt de aanbesteding in vijf zogeheten 'lots', elk gericht op een cruciaal onderdeel van de centrale. De eerste twee opdrachten, elk 20 miljoen pond waard, gaan naar partners die verantwoordelijk worden voor het ontwerp en de bouw van respectievelijk het breeder blanket-systeem en het brandstofcyclussysteem. Het breeder blanket is het onderdeel in de reactorwand dat de energie uit de fusiereactie opvangt en tegelijk nieuwe tritium kweekt. Het brandstofcyclussysteem zorgt voor de aanvoer, verwerking en recycling van de waterstofisotopen die nodig zijn om de fusiereactie op gang te houden.
De grootste opdracht, 35 miljoen pond, is voor een partner die de testfaciliteiten en testactiviteiten van UK Fusion Energy gaat leiden. De resultaten van die tests moeten direct het ontwerp en de veiligheidsonderbouwing van STEP onderbouwen. Een vierde contract van 15 miljoen pond betreft de besturingssystemen van de centrale, en een vijfde van 25 miljoen pond gaat naar een partner voor systeemtechniek en integratie van de hele installatie. Een enkele leverancier mag maximaal drie van de vijf opdrachten tegelijk krijgen. Contracten lopen in principe twee jaar, met de optie om twee keer met een jaar te verlengen.
Tijdpad en eerdere stappen
Bedrijven kunnen tot 29 januari 2027 een bod indienen. UK Fusion Energy maakt de keuze voor leveranciers naar verwachting op 6 april 2027 bekend, waarna de contracten op 23 april ingaan. Dit is niet de eerste grote stap in het programma. In maart 2026 kreeg het consortium ILIOS, onder leiding van de bouwbedrijven Kier en Nuvia en met steun van AECOM, architectenbureau AL_A en adviesbureau Turner & Townsend, al een opdracht van 200 miljoen pond voor de eerste drie jaar van het project. Dat consortium ontwerpt en bouwt de gebouwen en infrastructuur op het terrein. Het totale STEP-programma kan uiteindelijk oplopen tot een waarde van 10 miljard pond aan opdrachten.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als STEP slaagt, laat het voor het eerst zien dat een kernfusiecentrale structureel meer stroom kan leveren dan hij verbruikt, een belangrijke stap richting commerciële fusie-energie. De aanbesteding van miljoenen aan technische contracten bouwt tegelijk een industriële toeleveringsketen op in het Verenigd Koninkrijk, die ook andere fusieprojecten ten goede kan komen. Mislukt of vertraagt het project, dan zet dat de haalbaarheid van fusie-energie vóór 2040 verder onder druk.
- Kernfusie
- Het samensmelten van lichte atoomkernen, zoals waterstof, waarbij energie vrijkomt. Dit is hetzelfde proces als in de zon, maar dan nagebouwd op aarde.
- Spherical Tokamak (sferische tokamak)
- Een compacte, bolvormige variant van een tokamak: een ringvormig apparaat dat met sterke magneetvelden een superheet, geïoniseerd gas (plasma) in bedwang houdt zodat fusie kan plaatsvinden.
- Tritium
- Een zware, radioactieve vorm van waterstof die als brandstof dient voor fusiereacties. Omdat tritium schaars is, moet een fusiecentrale het zelf kunnen produceren.
- Breeder Blanket System
- Het onderdeel in de wand van de reactor dat de vrijkomende energie opvangt en tegelijk nieuwe tritium 'kweekt' uit lithium.
- Fuel Cycle System
- Het systeem dat de brandstof (waterstofisotopen) aanvoert, zuivert en opnieuw inzet in de reactor.
- UKAEA
- De United Kingdom Atomic Energy Authority, het Britse overheidsagentschap voor onderzoek naar en ontwikkeling van kernfusie.
- UK Fusion Energy
- De dochteronderneming van UKAEA die verantwoordelijk is voor de bouw en exploitatie van de STEP-centrale.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.