Klimaat & energie › Commerciële kernfusie

Frankrijk presenteert tienjarig plan voor kernfusie-energie

· Bijgewerkt 18 november 2026, 01:29 · 2 min leestijd

Commerciële kernfusie
Beeld: World Nuclear News

Frankrijk gooit de energietransitie in een hogere versnelling: minister Philippe Baptiste presenteerde deze week een tienjarenstrategie voor kernfusie. Het plan moet onderzoek, investeringen en opleidingen bundelen rond drie grote Franse fusie-installaties, met als stip op de horizon een Europese proefcentrale in 2035.

Frankrijk gooit de energietransitie in een hogere versnelling: minister Philippe Baptiste presenteerde deze week een tienjarenstrategie voor kernfusie. Het plan moet onderzoek, investeringen en opleidingen bundelen rond drie grote Franse fusie-installaties, met als stip op de horizon een Europese proefcentrale in 2035.

Drie installaties als fundament

Baptiste, minister van Hoger Onderwijs, Onderzoek en Ruimtevaart, maakte de strategie maandag bekend tijdens een bezoek aan de bouwplaats van ITER en het Cadarache-centrum van het Franse CEA, het instituut voor kern- en alternatieve energie. Het ministerie van Onderzoek bouwt de aanpak rond drie grote faciliteiten: de internationale fusiereactor ITER, de Franse tokamak WEST van het CEA, en Laser Mégajoule, een installatie die fusie opwekt door brandstof met laserbundels samen te persen. Door onderzoek en financiering op deze drie pijlers te richten, wil Frankrijk sneller vooruitgang boeken richting werkende fusie-energie.

Een belangrijk onderdeel van het plan is onderwijs. Frankrijk wil het aantal studenten in vakgebieden als plasmafysica, nucleaire techniek en cryogene technologie verdubbelen. Zonder voldoende gespecialiseerd personeel loopt de ambitie om fusie commercieel te maken namelijk vast, ongeacht hoeveel geld er in reactoren wordt gestoken.

Van fundament naar Europese proefcentrale

De strategie is opgedeeld in twee fasen. Tot 2030 ligt de focus op het verstevigen van de wetenschappelijke basis: meer expertise, betere experimentele infrastructuur en zekerheid over financiering. Op de middellange termijn moet Frankrijk de technologie in huis hebben die nodig is voor een Europese pilot-fusiecentrale in 2035. "We weten allemaal hoe belangrijk het is om aan fusie te werken, aan de toekomst van energie, om een energiebron te hebben die beschikbaar en koolstofvrij is," zei Baptiste tijdens een bijeenkomst bij ITER, waar ook vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het Europese fusieprogramma Fusion for Energy aanwezig waren. Volgens de minister steunt Frankrijk niet alleen ITER, maar wil het land ook zelf technologie ontwikkelen die cruciaal kan zijn voor het slagen van fusie-energie.

ITER, dat wordt gebouwd in het Zuid-Franse Cadarache, moet bewijzen dat kernfusie op grote schaal en zonder CO2-uitstoot haalbaar is. De reactor moet uiteindelijk 500 megawatt vermogen leveren, minstens 400 seconden achter elkaar, met 50 megawatt aan opwarmvermogen als input. Opvallend: ITER wekt zelf geen elektriciteit op, en er is mogelijk zelfs 300 megawatt aan externe stroom nodig om de reactor te laten draaien. Het project is een samenwerking van 35 landen. De Europese Unie betaalt bijna de helft van de bouwkosten; de VS, China, Japan, Zuid-Korea, Rusland en India delen de rest. De bouw startte in 2010. Door tegenslagen is de planning al meerdere keren bijgesteld: vorig jaar werd een nieuw schema aangekondigd waarin in 2035 de eerste fusie met deuterium moet plaatsvinden, gevolgd door volledige operatie op magnetische energie en plasmastroom.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Als Frankrijk en Europa erin slagen om tegen 2035 een proefcentrale te bouwen, komt commerciële kernfusie een stap dichterbij als vrijwel onuitputtelijke, koolstofvrije energiebron. Dat kan op termijn helpen om de energievoorziening te verduurzamen zonder de risico's van traditionele kernenergie, al blijft fusie technisch enorm complex en duurt het nog decennia voor er daadwerkelijk stroom uit een fusiecentrale komt.

Kernfusie
Het samensmelten van lichte atoomkernen, zoals waterstofisotopen, waarbij enorme hoeveelheden energie vrijkomen. Dit is hetzelfde proces dat de zon aandrijft.
ITER
Een internationaal fusieproject in Zuid-Frankrijk waarbij 35 landen samenwerken om te bewijzen dat fusie op grote schaal werkt als energiebron.
Tokamak
Een ringvormig apparaat dat met sterke magneten superheet plasma vasthoudt, zodat daarin kernfusie kan plaatsvinden.
WEST
Een Franse tokamak van het CEA die wordt gebruikt om materialen en technieken voor fusiereactoren te testen.
Laser Mégajoule
Een Franse onderzoeksfaciliteit die kernfusie opwekt door brandstofcapsules met krachtige laserbundels samen te persen, in plaats van met magneten.
Plasma
Een extreem heet, geïoniseerd gas waarin fusiereacties plaatsvinden; vaak de "vierde toestand van materie" genoemd naast vast, vloeibaar en gas.
Cryogene technologie
Technieken om materialen tot extreem lage temperaturen te koelen, nodig om de supergeleidende magneten van een fusiereactor te laten werken.
Deuterium
Een zware variant van waterstof die als brandstof wordt gebruikt bij kernfusie.
CEA
Het Franse Commissariat à l'énergie atomique, het nationale onderzoeksinstituut voor kern- en alternatieve energie.
Fusion for Energy
De Europese organisatie die namens de EU bijdraagt aan en samenwerkt binnen het ITER-project.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Commerciële kernfusie