Klimaat & energie › Commerciële kernfusie
Spotify-oprichter Daniel Ek investeert in geheime fusiestartup Europa Fusion
Daniel Ek, de oprichter van Spotify, steekt geld in Europa Fusion, een tot nu toe geheime Britse startup die kernfusie wil gebruiken om stroom op te wekken. Opvallend is dat de oprichter geen fysicus is, maar een AI-onderzoeker die gelooft dat simulaties en data belangrijker zijn dan dure testopstellingen.
Europa Fusion werd in februari 2026 opgericht in het Verenigd Koninkrijk, maar bleef tot deze week vrijwel onbekend. Het bedrijf werkt aan een centrale die energie moet opwekken via kernfusie, het proces waarbij atoomkernen samensmelten en daarbij enorme hoeveelheden energie vrijgeven. De techniek staat al decennia te boek als de heilige graal van schone energie: in theorie levert fusie vrijwel onbeperkt stroom op, zonder CO2-uitstoot en zonder het gevaar van kernafval dat bij gewone kerncentrales hoort. Tot op heden heeft echter nog niemand een fusiecentrale gebouwd die daadwerkelijk stroom aan het elektriciteitsnet levert.
Een AI-onderzoeker in de fusiewereld
Opvallend aan Europa Fusion is de achtergrond van oprichter Nantas Nardelli. Hij werkte eerder bij grote AI-labs als Google DeepMind, Facebook AI Research en Microsoft Research Cambridge. Daarna stapte hij over naar Pacific Fusion, een fusiestartup uit Fremont, Californië, waar hij hoofd machinelearning was. Pacific Fusion begon onlangs met de bouw van een testfaciliteit in New Mexico en zet, net als de meeste fusiebedrijven van zijn omvang, vooral in op fysieke proefopstellingen om theorieën te testen. Volgens een bron die bekend is met zijn denkwijze was Nardelli het daar niet mee eens. Hij vindt dat fusiebedrijven juist meer moeten investeren in simulaties en data-analyse, in plaats van voortdurend nieuwe hardware te bouwen. Die visie vormde de directe aanleiding om zijn eigen bedrijf te starten.
Gepulste stroom en de rol van AI-energie
Europa Fusion kiest, net als Pacific Fusion, voor een zogeheten pulsed-power-aanpak. Daarbij wordt met kortstondige, precies getimede stroomstoten een brandstofcapsule samengeperst totdat de atomen erin fuseren en energie vrijgeven. Het idee van Nardelli is dat geavanceerde simulaties dat proces sneller en goedkoper kunnen optimaliseren dan talloze fysieke experimenten. Daniel Ek, bekend van muziekdienst Spotify, is nu een van de financiers van dit plan. Zijn betrokkenheid werd eerder al gemeld door Bloomberg. Voor Nardelli zelf speelt ook een persoonlijke motivatie: hij schrijft op zijn website dat hij oorspronkelijk elektrotechnicus is en robots bouwde, maar nu eerst wil bijdragen aan het oplossen van de klimaatcrisis. Fusie-energie wordt daarbij ook gezien als mogelijke oplossing voor een ander probleem: het snel groeiende elektriciteitsverbruik van AI-datacenters, dat nu vooral wordt opgevangen door fossiele centrales en gas.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als simulatiegedreven fusiebedrijven zoals Europa Fusion erin slagen fusiecentrales sneller en goedkoper te ontwikkelen dan traditionele, hardware-intensieve concurrenten, kan dat de race naar commerciële kernfusie versnellen. Dat is relevant omdat fusie-energie wordt gezien als mogelijke oplossing voor zowel de klimaatcrisis als het groeiende elektriciteitsverbruik van AI-datacenters.
- Kernfusie
- Het samensmelten van lichte atoomkernen, waarbij grote hoeveelheden energie vrijkomen; dit is hetzelfde proces dat de zon van energie voorziet.
- Pulsed-power (gepulste stroom)
- Een techniek waarbij extreem korte, krachtige stroomstoten worden gebruikt om brandstof zo sterk samen te persen dat fusie optreedt.
- Brandstofcapsule (fuel target)
- Een klein doelwit met fusiebrandstof dat tijdens het proces wordt samengeperst totdat de atomen erin fuseren.
- Simulatie
- Een computermodel dat natuurkundige processen nabootst, waarmee onderzoekers experimenten virtueel kunnen testen voordat ze fysieke proeven doen.
- Machinelearning
- Een vorm van kunstmatige intelligentie waarbij computersystemen patronen leren herkennen uit data, bijvoorbeeld om processen te optimaliseren.
- Koolstofvrije energie
- Energieopwekking zonder uitstoot van CO2, zoals zonne-, wind- en in potentie fusie-energie.
- Stealth-startup
- Een bedrijf dat in een vroege fase bewust weinig naar buiten brengt over zijn werk en financiering.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.