SpaceX test Starship in baan om aarde, Falcon 9 haalt 700 lanceringen

SpaceX staat aan de vooravond van een cruciale test: het bedrijf wil zijn Starship-raket voor het eerst een volledige baan om de aarde laten voltooien. Tegelijkertijd vierde het bedrijf deze week een andere mijlpaal, met de 700e lancering van de draagraket Falcon 9. Beide gebeurtenissen onderstrepen hoe dominant SpaceX inmiddels is in de ruimtevaartsector, terwijl gevestigde concurrent United Launch Alliance (ULA) juist worstelt om overeind te blijven.

Starship's eerste rondje om de aarde

SpaceX plant de veertiende testvlucht van Starship, de grootste en krachtigste raket ooit gebouwd. Voor het eerst moet de bovenste trap van het voertuig een volledige omloopbaan bereiken, op zo'n 275 kilometer hoogte. Eerdere testvluchten bleven steken in een suborbitale baan. Aan boord zitten 26 exemplaren van de nieuwe, grotere versie van de Starlink-satellieten. Na naar verwachting zes rondjes om de aarde moet de missie na ongeveer tien uur eindigen. De lancering stond aanvankelijk gepland voor 22 september vanuit Texas, maar is inmiddels verschoven naar 28 september. Sinds de eerste testvlucht in april 2023 boekte SpaceX met horten en stoten vooruitgang; het bereiken van een volledige baan zou een belangrijke stap zijn richting het gebruik van Starship voor grotere ladingen en, op termijn, bemande missies.

Falcon 9 zet recordaantal lanceringen neer

Terwijl het bedrijf zijn nieuwste raket test, draait het gevestigde werkpaard onverminderd door. Afgelopen zondag bracht een Falcon 9 drie satellieten van telecombedrijf SES in een baan om de aarde. Het was de 700e lancering van de Falcon-familie, goed voor 687 vluchten met de Falcon 9 en 13 met de zwaardere Falcon Heavy. Kenmerkend voor het succes van SpaceX is hergebruik: de eerste trap die voor deze missie werd ingezet, met staartnummer B1080, vloog al voor de 29e keer. Het onderstreept hoe SpaceX de kosten per lancering drastisch heeft weten te drukken vergeleken met traditionele, wegwerpbare raketten.

ULA zoekt naar houvast

Dat succes staat in schril contrast met de positie van United Launch Alliance, het bedrijf van Boeing en Lockheed Martin dat twintig jaar geleden nog de Amerikaanse ruimtevaartmarkt domineerde. ULA zette tot dusver niet in op herbruikbare technologie en moet het stellen met de Vulcan-raket, waarvan de lancering herhaaldelijk is vertraagd door problemen met de vaste stuwstofboosters. Als alles goedgaat, keert Vulcan deze maand terug met een commerciële lancering van satellieten voor Amazon. Ondertussen verslechteren de financiën van het bedrijf, dat op zoek is naar extra kapitaal. Analisten wijzen erop dat alleen een nieuwe eigenaar die durft te investeren in nieuwe technologie ULA op de lange termijn kan redden.

De ontwikkelingen laten zien hoe de ruimtevaartsector in hoog tempo verandert. Waar SpaceX experimenteert met een compleet herbruikbaar systeem en tegelijkertijd zijn bestaande vloot verder opschaalt, moeten gevestigde spelers als ULA een antwoord vinden op een markt die steeds meer draait om lagere kosten per lancering.