SpaceX probeert Starship op 22 september voor het eerst in een baan om de aarde te krijgen

Eerste keer echt de ruimte in

SpaceX kondigde dinsdag aan dat de veertiende testvlucht van de Starship-raket op 22 september van start gaat. Het lanceervenster begint om 7.15 uur Amerikaanse centrale tijd en duurt 75 minuten. Voor het eerst moet de bovenste trap van de raket, die ook Starship heet, daadwerkelijk in een stabiele baan om de aarde terechtkomen. Bij eerdere testvluchten kwam de raket wel tot grote hoogte, maar nooit in een echte omloopbaan. Starship moet dit keer een hoogte van 275 kilometer bereiken en in ongeveer tien uur zes rondjes om de aarde maken, voordat de raket terugkeert en neerkomt in de Grote Oceaan, ten westen van Chili. Tijdens de vlucht wil SpaceX ook 26 satellieten van de derde generatie Starlink lanceren, onderdeel van het eigen internetnetwerk dat inmiddels uit meer dan 10.000 satellieten bestaat. Slaagt de missie, dan is dit de eerste keer dat een Starship-lancering geld oplevert voor SpaceX, ook al komt die omzet van een andere afdeling binnen hetzelfde bedrijf.

Belofte aan beleggers

De testvlucht is pas de tweede sinds de beursgang van SpaceX. Het bedrijf ging in juni naar de beurs met de grootste beursgang ooit, waarmee topman Elon Musk in één klap 's werelds eerste triljonair werd. Bij de vorige testvlucht, in juli, zette SpaceX voor het eerst V3 Starlink-satellieten uit, maar dat was alleen een test van het loskoppelen van de lading: de satellieten verbrandden na ongeveer twintig minuten in de dampkring. Topman Elon Musk wil de bestaande Falcon 9- en Falcon Heavy-raketten uiteindelijk vervangen door herbruikbare Starship-raketten, zodra die "betrouwbaar meerdere keren per week" kunnen vliegen. Van dat tempo is nog geen sprake: SpaceX hoopte vorig jaar op wel 25 testvluchten, maar haalde er uiteindelijk maar vijf, en ook dit jaar vond vlucht veertien pas als derde lancering plaats. Om de hoge lanceerfrequentie waar te maken die het bedrijf beleggers voorhield bij de beursgang, moet Starship niet alleen de ruimte in, maar ook weer terugkomen en snel opnieuw inzetbaar zijn.

Super Heavy-booster blijft zorgenkind

Voor deze vlucht test SpaceX vooral het eerste deel van die keten. Musk liet eerder weten dat het bedrijf, anders dan gepland, niet zal proberen de Starship-bovenste trap met de lanceertoren te vangen: een vangpoging die mislukt, zou nu een te grote tegenslag zijn. Ook de Super Heavy-booster, de onderste trap van de raket, wordt deze keer niet opgevangen. Die booster gaf bij eerdere testvluchten problemen: bij de dertiende testvlucht in juli lukte het niet goed om de motoren na het loskoppelen van de bovenste trap opnieuw aan te zetten, ook wel motorherontsteking genoemd. Van de dertien motoren die opnieuw moesten aanslaan deden dat er destijds maar acht, waardoor de booster hard neerkwam in plaats van de geplande zachte landing op het water. SpaceX zegt inmiddels "meerdere aanpassingen" aan de hardware en software van de booster te hebben doorgevoerd om dat probleem te verhelpen.

De bovenste trap presteerde bij de vorige testvlucht juist wel goed. Die trap bereikte weliswaar geen omloopbaan, maar doorstond een gesimuleerde landing in de Indische Oceaan zonder te ontploffen. Daardoor kon SpaceX het exemplaar de afgelopen maanden vangen en terugslepen naar de thuisbasis in Texas. De ervaringen met dat teruggehaalde toestel gebruikte het bedrijf om het hitteschild verder te verbeteren, dat de raket tijdens terugkeer in de dampkring tegen de extreme hitte beschermt. Drie van de satellieten die deze vlucht worden gelanceerd, zijn uitgerust met camera's die het hitteschild tijdens de vlucht in de gaten houden en beelden naar ingenieurs op aarde sturen.

Wetenschappers: veelbelovende stap

Ruimtevaartexpert Davide Amato van het Imperial College London noemt de keuze om nu een volledige omloopbaan te proberen een teken dat SpaceX vertrouwen heeft dat de raket de reis naar een baan om de aarde en het loslaten van de satellieten aankan. Volgens hem is de terugkeer door de dampkring, waar het bedrijf de afgelopen tests problemen mee had, een ander verhaal. "Ze boeken goede vooruitgang in de introductie van Starship als succesvolle commerciële lanceerraket," aldus Amato. "Of Starship echt 'revolutionair' wordt, zoals topman Musk belooft, hangt af van of ze een hoge lanceerfrequentie kunnen halen en of het ontwerp kosteneffectief is."

Leah-Nani Alconcel van de University of Birmingham noemt de veertiende testvlucht een belangrijke stap. De nieuwe Starlink V3-satellieten vliegen in een lagere baan dan de bestaande Starlink-satellieten en hebben een hogere datacapaciteit; hun grotere formaat moet ook laten zien of Starship in staat is om de nog grotere, geplande Starmind-datacenterschepen van SpaceX te lanceren. "Het is niet per se een enorme sprong in operationele complexiteit voor de raket, maar het aantonen dat Starlink V3-satellieten in een baan om de aarde afgeleverd kunnen worden, is een belangrijke stap," aldus Alconcel. "Het is misschien niet zo spectaculair als het vangen van de raket met de lanceertoren, maar het zou een flinke boost zijn voor de commerciële slagkracht van het bedrijf om zowel de al bewezen Falcon 9 als een bewezen Starship in huis te hebben."