SpaceX betreedt markt voor ruimtevaartcapsules met eerste Starfall-vlucht

Op 23 juni bracht SpaceX de eerste testcapsule van Starfall in een baan om de aarde. Na enkele uren in de ruimte landde de schotelvormige capsule veilig in de Grote Oceaan, voor de kust van Mexico. Het bedrijf hield de details van de missie geheim tot in mei, toen de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA een milieurapport publiceerde over toekomstige testvluchten op de raketten Falcon 9 en Starship.

Starfall weegt ruim 2.100 kilogram en kan tot 1.000 kilogram lading vervoeren. Het toestel moet twee dingen mogelijk maken: vrachtvervoer tussen twee punten op aarde via een korte trip door de ruimte, en het terugbrengen van lading die in de ruimte is blootgesteld aan microzwaartekracht. Die gewichtloosheid is voor sommige industrieën goud waard, omdat stoffen zich daar anders gedragen dan op aarde.

Een markt die al bestond

SpaceX is niet de eerste met dit idee. Bedrijven als Varda Space Industries, Outpost, Reditus Space en het Japanse ElevationSpace bouwen al jaren aan eigen herintredecapsules. Varda voerde inmiddels zes missies uit. Het bedrijf werkte samen met farmaceuten aan het kankermedicijn Keytruda: door de stof in gewichtloosheid te laten kristalliseren, kan die mogelijk worden omgezet van een infuus in een injectie. Dat scheelt tijd en ongemak voor patiënten. In mei kondigde Varda een nieuwe samenwerking aan met United Therapeutics, gericht op medicijnen tegen zeldzame longziekten.

Ook Outpost ziet kansen in de ruimte, maar dan voor glasvezel. In gewichtloosheid geproduceerde optische vezels zijn van hogere kwaliteit dan vezels die op aarde worden gemaakt. Topman Jason Dunn wijst wel op een obstakel uit het verleden: toen hij dit voor het eerst probeerde op het internationale ruimtestation ISS, duurde het maanden voordat de vezels weer terug op aarde waren. Snelle, betaalbare terugkeercapsules zoals Starfall moeten dat probleem oplossen.

Ook interessant voor defensie

Naast de commerciële markt is er belangstelling vanuit het Amerikaanse leger. Varda test voor het ministerie van Defensie technologieën die razendsnelle, hypersone omstandigheden moeten doorstaan, normaal gesproken alleen te testen met een dure, speciaal gebouwde raketlancering. Topman Will Bruey noemt dit gekscherend 'delta-v arbitrage': hij koopt goedkoop snelheid in via een rit op een Falcon 9-raket en verkoopt die door aan klanten die anders veel meer zouden betalen voor een eigen lancering. Ook Outpost verkoopt inmiddels los zijn precisielandingssysteem, dat leger en luchtmacht willen gebruiken om vracht nauwkeurig te laten neerkomen vanuit vliegtuigen en hoogtevallonnen.

Concurrent of steuntje in de rug?

Opvallend is dat de kleinere spelers de komst van Starfall niet alleen als bedreiging zien. Kazunari Miyamaru, operationeel directeur van ElevationSpace, noemt SpaceX zowel een mogelijke concurrent als partner. Volgens Reditus-topman Stef Crum bewijst de stap van SpaceX vooral dat de markt serieus genoeg is. Die redenering lijkt te kloppen: ElevationSpace haalde in juni, kort na het uitlekken van de Starfall-plannen, 40 miljoen dollar aan investeringen op. SpaceX heeft door zijn eigen raketten wel een duidelijk voordeel: de kleinere bedrijven zijn voor hun lanceringen afhankelijk van externe partijen, vaak SpaceX zelf, dat via zijn herbruikbare raketten de kosten van ruimtevluchten al jaren drukt.