Eerste foto's tonen inslagkrater van SpaceX-raket op de maan

De Zuid-Koreaanse ruimtevaartorganisatie KARI heeft de eerste beelden gepubliceerd van de inslagplek van een SpaceX-raket op de maan. De maanverkenner Danuri, die op zo'n 100 kilometer hoogte om de maan cirkelt, fotografeerde het gebied zowel vóór als na de botsing. Op de foto's is een verse impactkrater te zien, groter dan een paar auto's samen.

Al meer dan een jaar rondzwervend

Het gaat om de tweede trap van een Falcon 9-raket die in januari 2025 werd gelanceerd om maanlanders naar hun bestemming te brengen. Na een succesvolle missie bleef het uitgebrande onderdeel achter in een instabiele baan om de aarde en de maan. Meer dan een jaar lang trokken de zwaartekracht van de aarde, de maan en de zon aan de rakettrap, tot de baanperturbatie die daardoor optrad de trap uiteindelijk richting het maanoppervlak duwde.

SpaceX laat weten dat het bij de meeste missies de tweede trap gecontroleerd laat neerstorten boven de oceaan. Bij zwaardere missies, zoals lanceringen richting de maan, is daar vaak geen brandstof meer voor over. "In dit geval hebben zonneactiviteit en zwaartekracht de tweede trap in de richting van de maan afgebogen", aldus het bedrijf. Het zegt samen met NASA te werken aan betere manieren om dit soort ruimtepuin op te ruimen of te voorkomen.

Bevestiging vanaf de aarde

Astronomen hadden het tijdstip en de locatie van de inslag al weken van tevoren vrij nauwkeurig voorspeld. Toch waarschuwden ruimtevaartorganisaties zoals NASA dat het lastig zou worden om het exacte moment van de botsing waar te nemen, vanwege ongunstig weer en de timing van de inslag. Vanaf de aarde bevestigde de Very Large Telescope de klap alsnog: onderzoekers registreerden sporen van natrium en lithium die vrijkwamen uit het gesteente op de inslagplek, een teken dat er daadwerkelijk iets met kracht op het oppervlak was ingeslagen.

Volgens berekeningen van astronomen is de krater enkele tientallen meters breed en ongeveer 3,6 meter diep. Vergeleken met de maan zelf, die een doorsnede heeft van ruim 3.474 kilometer, is dat een minuscuul litteken. Toch is de gebeurtenis relevant: het is een van de weinige keren dat wetenschappers zowel de inslag zelf als het resulterende gat op foto's konden vastleggen.

Wat betekent dit voor toekomstige missies?

Het incident onderstreept een probleem dat vaker voorkomt bij missies met herbruikbare raketten: niet elk onderdeel van een raket kan na gebruik veilig worden teruggehaald of gecontroleerd laten neerstorten. Naarmate meer landen en bedrijven raketten naar de maan sturen, groeit ook de kans op vergelijkbare, ongecontroleerde inslagen. Ruimtevaartorganisaties pleiten daarom voor strengere afspraken over het opruimen van uitgebrande rakettrappen, zodat toekomstige maanmissies en eventuele maanbases niet worden geraakt door rondzwervend puin.